َ

دانشگاه آزاد اسلامی
واحد دامغان
گروه حقوق
پایان نامه برای دریافت درجه کارشناسی ارشد در رشته حقوق
گرایش حقوق ثبت اسناد و املاک
عنوان
بررسی و تحلیل ماده 25 قانون ثبت اسناد(هیات نظارت)
استاد راهنما
دکتر داود داداش نژاد
نگارش
آیدا هاتفی
پاییز1394

تقدیم به:
خاتم انبیاء، حضرت محمد (ص)

با تشکر از:
با سپاس فراوان به درگاه حضرت حق به خاطر همه نعمت هایی که به من ارزانی داشته و هر بار به مصلحت خویش دری از درهای رحمت خود را برایم گشوده و اکنون که در این مرحله از زندگی قرار دارم همه از لطف و خواست اوست .
با تشکر و سپاس از استاد بزرگوار جناب آقای دکتر داوود داداش نژادکه با هدایت و راهنمایی فاضلانه و خالصانه خویش مرا در به سرانجام رساندن این رساله همراهی نمودند .

فهرست مطالب
عنوان عنوان
چکیده 1
فصل اول-کلیات تحقیق 2
مقدمه 3
بیان مساله 4
سوالات تحقیق 6
فرضیه ها 6
اهداف تحقیق 7
پیشینه تحقیق: 7
ساختار تحقیق: 11
فصل دوم-مفاهیم و مبانی تحقیق 12
مبحث اول – مفهوم هیات نظارت 13
مبحث دوم – مفهوم شورای عالی ثبت 17
مبحث پنجم-محققین ثبت 25
مبحث ششم-رفع اشتباه در مرحله مقدماتی ثبت 28
مبحث هفتم- اصلاح یا تجدید یا تکمیل عملیات ثبتی 34
مبحث نهم- اشتباه در مستندات و مبانی 47
مبحث دهم-خصوصیات آرای هیات نظارت 61
مبحث یازدهم- شورای عالی ثبت 65
فصل سوم-وظایف و اختیارات هیات نظارت 69
مبحث اول- دعاوی مربوط به ثبت املاک 70
گفتار اول- اعتراض به ثبت اصل ملک 70
بند اول – کسانی که حق اعتراض دارند 71
بند دوم – مهلت اعتراض به ثبت 71
بند سوم :مرجع تقدیم اعتراض 74
بند چهارم : شرایط دادخواست اعتراض 76
بند پنجم : ادعای بعد از انقضاء مدت اعتراض 80
بند ششم : اثر فوت و حجر معترض 81
بند هفتم : تجدید دادخواست اعتراض 83
بند هشتم : موارد سقوط دعوی اعتراض 84
مبحث دوم-اعتراض به تجدید حدود 86
بند اول : کسانی که حق اعتراض به حدود دارند. 86
بند دوم : مهلت اعتراض 88
بند سوم : مرجع تقدیم اعتراض 88
مبحث سوم- اعتراض به حقوق ارتفاقی 89
مبحث چهارم – اعتراض با رای هیات حل اختلاف موضوع مواد ۱۴۷ و ۱۴۸ اصلاحی 89
بند اول : هیات حل اختلاف – ترکیب 90
بند دوم : صلاحیت هیات حل اختلاف 90
بند سوم : چگونگی ابلاغ آراء هیات 92
بند چهارم : مهلت اعتراض به رای هیات 93
بند پنجم : مرجع تقدیم اعتراض 93
بند ششم : مرجع رسیدگی به اعتراض 94
بند هفتم : شرایط دعوی اعتراض 94
بند هشتم : اعتراض بعد از انقضاء مدت و بعد از صدور سند مالکیت 95
مبحث پنجم – اعتراض به رای هیات حل اختلاف موضوع ماده ۵ 99
مبحث ششم- اعتراض به رای هیات موضوع بند ۲ ماده ۱۳۳ قانون برنامه چهارم توسعه اقتصادی اجتماعی 101
بند اول : صلاحیت هیات 102
بند دوم : نحوه رسیدگی هیات 103
بند سوم : نحوه ابلاغ تصمیمات هیات 104
بند چهارم : مهلت اعتراض به رای و مرجع تسلیم اعتراض 104
بند پنجم : تشریفات اعتراض 104
مبحث هفتم- دعاوی مربوط به ثبت اسناد و ابطال و اصلاح اسناد 105
مبحث هشتم- دعاوی مربوط به اسناد مالکیت معارض 106
بند اول : تعریف سند مالکیت معارض 106
بند دوم : مرجع تشخیص سند مالکیت معارض 106
بند سوم : تکلیف دارنده سند مالکیت معارض 106
بند چهارم : شرایط دعوی ابطال سند معارض 108
مبحث نهم- دعوائی که بر اثر اشتباهات ثبتی مطرح می شود 109
مبحث دهم- دعوی ابطال سند مالکیت 110
بند اول : تعریف سند مالکیت 110
بند دوم : تفاوت های موجود بین سند مالکیت و سند رسمی 111
بند سوم : شرایط پذیرش دعوی ابطال سند مالکیت 113
مبحث یازدهم- دعوی اعتراض افرازی 115
مبحث دوازدهم- دعاوی مربوط به اجرای اسناد رسمی لازم الاجرا 117
گفتار اول- شکایت از دستور اجراء سند به ادعای مجعول بودن 117
گفتار دوم- شکایت از دستور اجراء سند با ادعای مجعول بودن بدون معرفی جاعل و یا به ادعای مخالف بودن مدلول آن با قانون 118
بند اول : شرایط طرح دعوی 119
بند دوم : دادگاه صالح برای رسیدگی به دعوی 120
بند سوم : خواسته دعوی 120
مبحث سیزدهم- ترکیب هیات نظارت 121
گفتار اول: بند یک ماده 25 اصلاحی قانون ثبت 122
گفتار دوم: بند دو ماده 25 اصلاحی قانون ثبت 125
گفتار سوم: بند سه ماده 25 اصلاحی قانون ثبت 126
گفتار چهارم: بند چهار ماده 25 اصلاحی قانون ثبت 127
گفتار پنجم: بند پنج ماده 25 اصلاحی قانون ثبت 127
گفتار ششم: نکاتی در مورد اسناد مالکیت معارض 129
گفتار هفتم: بند شش ماده 25 اصلاحی قانون ثبت 131
گفتار هشتم: بند هفت ماده 25 اصلاحی قانون ثبت 132
گفتار نهم: بند هشت ماده 25 اصلاح یقانون ثبت 133
گفتار دهم: نحوه ابلاغ و مدت اعتراض به آرای تجدید نظر هیات نظارت 133
گفتار یازدهم: نحوه طرح آرای قطعی هیات نظارت در شورای عالی ثبت 134
گفتار دوازدهم: محل تشکیل هیات نظارت 134
مبحث چهاردهم- ترکیب شورای عای ثبت 134
گفتار اول: صلاحیت شورای عالی ثبت 135
گفتار دوم: اختیارات تفویضی به روسای واحد ثبتی 136
مبحث پانزدهم-نمونه ای از پرونده ها 136
نتیجه گیری و پیشنهاد ها 144
فهرست منابع 150

چکیده
هیات نظارت و شورای عالی ثبت در مجموعه سازمان ثبت اسناد و املاک کشور مهم ترین و عالی ترین مراجع تصمیم گیری و مرجع اختلافات و اشتباهات ثبتی به شمار می روند. به همین منظور در این پایان نامه با ارائه تعریفی از هیأت نظارت و شورای عالی ثبت، جایگاه آنها را در نظام ثبتی کشور از حیث وظایف و اختیارات، تشکیل و ترکیب اعضای آنها با توجه به ماده 25 قانون ثبت و تبصره های ذیل آن و تمایز میان دادگاههای عمومی و اداری، مزایا و معایب آنها مورد بررسی قرار داده ایم. در ادامه به آیین دادرسی و اعتراض به رای مراجع ثبتی مذکور، مراجع تجدیدنظر، تفاوتها و تمایزات آنها از حیث رسیدگی و تشریفات دادرسی در مقایسه با مراجع قضایی پرداخته. سپس جایگاه و شأن مراجع قضایی را در میان این دو مرجع اداری ثبت اسناد و املاک مورد ارزیابی قرار داده و مطالعه کرده ایم. کهنگی قوانین ثبتی، عدم هماهنگی آنها با سایر قوانین و از طرفی تنوع اختلافات و اشتباهات ثبتی، محدود بودن و مبهم بودن صلاحیتهاو… موجب طرح پیشنهاداتی در پایان کار جهت اصلاح و ساماندهی قوانین و مقررات موجود گردیده است.

واژگان کلیدی:حقوق،ثبت،هیات نظارت،شورای عالی.

فصل اول-کلیات تحقیق

مقدمه
یکی از مراجع اداری مهم که به اختلافات و اشتباهات ثبتی رسیدگی می نماید هیات نظارت است و هیات مزبور در ماده 6 اصلاحی قانون ثبت به شرح زیر پیش بینی شده است: (( برای رسیدگی به کلیه اختلافات و اشتباهات مربوط به امور ثبت اسناد و املاک در مقر هر دادگاه استان (درحال حاضراداره کل ثبت استان)هیاتی به نام هیات نظارت مرکب از رئیس ثبت استان یا قایم مقام او دو نفر از قضات دادگاه استان (درحال حاضر قضات دادگاه تجدید نظر)به انتخاب وزیر دادگستری ( در حال حاضر به انتخاب رییس قوه قضاییه) تشکیل می شود. هیات مزبور به کلیه اختلافات و اشتباهات مربوط به امور ثبتی در حوزه قضایی استان رسیدگی می نماید. برای این هیات یک عضو علی البدل از قضات دادگستری یاکارمندان ثبت مرکز استان از طرف وزیر دادگستری ( در حال حاضر از طرف رییس قوه قضاییه) تعیین خواهد شد)). همچنین ماه 25 قانون مذکور حدود صلاحیت و وظایف هیات نظارت را در 8 بند و 5 تبصره به تفصیل مشخص کرده است که قبل از بررسی اجمالی این موارد, متذکر می گردد. هیات نظارت بر خلاف مراجع دیگر ثبتی که گفته شد و همچنین برخلاف شورای عالی ثبت که بعدا به آن پرداخته می شود، یک مرجع کشوری نیست و با توجه به مقررات کنونی ، حوزه وظایف و اختیارات آن، صرفا شامل امور ثبتی ادارات تابعه ی همان اداره ی کل ثبت می شود.که هیات نظارت