دانشگاه آزاد اسلامی

واحد ساری

گروه حقوق

پایان نامه برای دریافت درجه کارشناسی ارشد در رشته حقوق جزا و جرم شناسیM.A

گرایش:حقوق جزا و جرم شناسی

عنوان

تحلیل جرم شناختی سرقت از موسسات بانکی

استاد راهنما

دکتر اسماعیل هادی تبار

استاد مشاور

دکتر عباس عرب خزائلی

نگارش

حسین مقدسی

تابستان 1394

 

 

تقدیم به:

«بنیان گذار انقلاب اسلامی ومقام معظم رهبری».

 

 

 

 

 

با تشکر از :

تمامی اساتید محترم علی الخصوص دکتر اسماعیل هادی تبار که از تلاششان به خاطر روشنگری در زمینه تحقیق و پژوهش این پایان نامه،از خداوند برایشان سربلندی و طول عمر مسئلت دارم.

 

 

 

 

 

 

عنوان                                                                                                  صفحه

چکیده 1

مقدمه. 2

فصل اول-کلیات تحقیق.. 4

1-بیان مساله. 5

2-سوابق تحقیق.. 7

3-سوالات تحقیق.. 10

4-فرضیه ها 11

5-اهداف تحقیق.. 11

6-روش تحقیق.. 11

فصل دوم-تعاریف و مفاهیم و تاریخچه موضوع.. 13

مبحث اول-تعریف جرم. 14

گفتار اول-تعریف جرم در لغت… 14

گفتار دوم-تعریف جرم در اصطلاح.. 17

مبحث دوم-تعریف مجازات… 21

گفتار اول-تعریف مجازات در اصطلاح.. 21

مبحث سوم-تعریف حرز. 27

گفتار اول-تعریف حرز در لغت… 27

گفتار دوم-تعریف حرز در اصطلاح.. 27

مبحث چهارم-مفهوم هتک… 28

گفتار اول-مفهوم هتک در لغت… 28

گفتار دو-مفهوم هتک در اصطلاح.. 29

مبحث پنجم- تعریف سرقت… 30

گفتار اول-سرقت در لغت… 30

گفتار دوم-تعریف جرم سرقت در نوشته های حقوقی.. 43

گفتار سوم-سرقت در اصطلاح.. 44

مبحث ششم-تعریف موسسات بانکی.. 48

مبحث هفتم-تعریف بانک… 49

مبحث هشتم-تاریخچه سرقت… 53

فصل سوم-علل سرقت از موسسات بانکی و راه های پیشگیری از آن.. 61

مبحث اول-سرقت مسلحانه از منازل و بانک ها 62

مبحث دوم-سرقت مسلحانه از موسسات بانکی، صرافی ها یا جواهر فروشی ها 64

مبحث سوم-جرم شناسی سرقت از موسسات بانکی.. 66

گفتار اول- علل وانگیزه های سرقت از موسسات بانکی.. 66

گفتار دوم-علل وانگیزه های روانی، عاطفی سرقت از موسسات بانکی.. 67

گفتار سوم- علل اجتماعی – اقتصادی سرقت از موسسات بانکی.. 71

مبحث چهارم-آثار و پیامد‌های سرقت از موسسات بانکی.. 76

مبحث پنجم-سرقت از حساب های بانکی.. 77

مبحث ششم-طرق مختلف سرقت از حساب های بانکی.. 79

گفتار اول-تعویض کارت و خالی کردن حساب… 79

گفتار دوم-سرقت در ساعت های مرده 79

گفتار سوم-نصب دستگاه عابربانک تقلبی.. 80

گفتار چهارم-کلاهبرداران تلفنی.. 81

گفتار پنجم-انتقال کارت به کارت… 82

مبحث هفتم-انگیزه های سرقت اینترنتی از بانک ها 82

فصل چهارم- نتیجه گیری و پیشنهاد ها 84

نتیجه گیری.. 84

پیشنهاد ها 89

فهرست منابع. 94

1-منابع فارسی.. 94

1-1-کتب… 94

2-منابع عربی و لاتین.. 98

1-2-کتب… 98

3-منابع اینترنتی.. 99

 

 

 

 

چکیده

امروزه در بیشتر کشورهای جهان به دلیل تنوع و گستردگی سرقت، جازات های متفاوتی نیز برای هر یک در نظر گرفته شده است، مانند: سرقت ساده، سرقت توام باآزار، سرقت از منازل مسکونی، سرقت در شب، سرقت از بانکها و صرافیها و سرقت ازمغازه ها.در قوانین کیفری ایران، از هنگام تصویب قانون مجازات عمومی مصوب 1352 تا زمان تصویب قانون مجازات اسلامی مصوب 1392، مقررات مربوط به سرقت، دچار دگرگونی های فراوانی شده است و به دنبال تغییرات پدید آمده، پرسشها و ابهاماتی درباره تعریف سرقت و مقررات آن و ربودن مال غیر و تفاوت آن با سرقت بوجود آمده است.نتایج تحقیق نشان می دهد یکی از مشکلات عمده و مهم قانون مجازات اسلامی سابق در مورد جرم سرقت، در قانون جدید مصوب سال 1392 حل شده است، بدین صورت که در ماده ۱۹۷ قانون سابق اعلام شده بود که سرقت عبارت است از: ربودن مال دیگری به طور پنهانی‌ و ذکر قید «پنهانی» در متن قانون، قضات و حقوقدانان را با مشکلات عدیده‌ای مواجه کرده بود زیرا کیف‌قاپی‌ها و سرقت‌های مسلحانه آشکار را شامل نمی‌شد.

 

واژگان کلیدی: فقه،حقوق،جرم،سرقت،مجازات،قانون،موسسات بانکی.

 

 

 

 

فصل اول-کلیات تحقیق

 

 

 

 

 

 

 

1-مقدمه     

سرقت از جمله جرائمی است که سابقه دیرینه در زندگی انسان دارد و می توان گفت پیشینه آن از هنگام شروع زندگی جمعی و تحقق مفهوم مالکیت بوده و همواره موردتقبیح و مجازات بوده است. از دیرباز که کاروان زندگی بشر در مسیر نظم و قانون قرار گرفته، سرقت در زمره رفتار ناپسند و ممنوع قرار داشته است. به دلیل سهولت نسبی ارتکاب سرقت در مقایسه با جرائمی چون کلاهبرداری و محسوس بودن سودبه دست آمده از آن، بخش فراوانی ازجرائم ارتکابی درکشورهای مختلف به آن اختصاص دارد. نوشته حاضر، ضمن بررسی مواد مربوط به سرقت و ربودن مال غیر و تعریف هر یک ازآنها، تلاش کرده است تا با بیان تفاوت بین سرقت و ربودن مال غیر، موارد ابهام را برطرف نموده و پرسشها را پاسخ دهد.پس از پیروزی انقلاب اسلامی ایران، قانونگذار سعی در اسلامی کردن قوانین جزائی داشته و در تعریف سرقت و پیش بینی مجازات قطع دست، نظریات فقها را مد نظر قرار دادن است و نظر به این که از دیدگاه فقها میان سرقت و ربودن مال غیر تفاوت وجود دارد و ربودن مال غیر در صورتی که مخفیانه و از حرز باشد «سرقت» و در غیر این صورت تحت عناوین دیگری قرار می‏گیرد، قانونگذار در تصویب قانون مجازات اسلامی (تعزیرات) در سال 1375 درماده 665 بر اساس دیدگاه فقها میان سرقت و ربودن مال غیر تفاوت قائل شده و برای ربایشی که سرقت نیست، مجازات تعیین نموده است، اما مصادیق مشمول حکم ماده مذکور را بیان ننموده است. به نظر نگارندگان با توجه به اینکه در قانون مجازات اسلامی در کنار سرقت مستوجب حد، انواع مختلف سرقتهای تعزیری که مخفیانه بودن ربایش شرط تحقق آنها نیست؛ پیش بینی شده و عناوین مذکور در کلام فقها از جمله اختلاس، استلاب اختطاف و … در قالب مواد مذکور قابل تعقیب و مجازات است، وضع و تصویب ماده 665 مذکور، آن هم با عباراتی مبهم و غیروافی به مقصود، اقدامی مطلوب و ضروری نبوده است.

2-بیان مساله

سرقت از دیدگاه حقوق جزای اسلام، بر حسب شرایط مربوطه می‏تواند به یکی از عناوین زیر متصف گشته و حسب مورد مجازات آن دگرگون گردد: اولاً سرقتی که جامع شرایط حد بوده و تحت عنوان سرقت حدی مطرح می‏شود؛ در این صورت سارق به حد سرقت محکوم می‏گردد. ثانیاً سرقتی که به صورت مسلحانه و یا راهزنی ارتکاب یافته و موجب رعب و وحشت عمومی می‏گردد، کهدر این صورت تحت عنوان محاربه و افساد فی الارض مطرح و مرتکب آن به عنوان محارب و مفسد فی الارض محکوم می‏گردد. ثالثاً سرقتی که واجد هیچ‏یک از شرایط یاد شده نباشد؛ در این صورت به عنوان سرقت تعزیری شناخته شده و سارق تعزیر می‏شود.موضوع سرقتهاى مسلحانه از بانکها شاخه‏اى از کلیت سرقتهاى مسلحانه است که همه ساله رخ مى‏دهند، اما در این میان بحث امنیت مشتریان و یا کارکنان بانکها اهمیت ویژه‏اى پیدا مى‏کند.

3-اهمیت و ضرورت انجام تحقیق

امروزه با آنکه بسیارى از بانکهاى جهان هر روز به ابزارهاى جدید و پیشرفته‏اى براى جلوگیرى از دستبرد تبهکاران و دزدان حرفه‏اى مجهزتر مى‏شوند، بازهم در معرض خطر سارقان مسلح هستند و شبکه‏هاى بزرگ سرقت در صدد دست یافتن به پولهاى کلان و هنگفت موجود در بانکها هستند. به همین علت شیوه‏ها و ابزار سرقت همواره در حال تغییر است.در ایران نیز بیش از 17 هزار شعبه فعال بانکى وجود دارد و از آنجایى‏که در صورت سرقت از بانکها اموال آنان تحت پوشش بیمه است، اما