دانشگاه آزاد اسلامی
واحد علوم تحقیقات ایلام
تعهد نامه اصالت رساله یا پایان نامه تحصیلی
اینجانب مردان کولیوند دانش آموخته مقطع کارشناسی ارشد ناپیوسته در رشته روان شناسی گرایش بالینی که در تاریخ19 / 6/1393 از پایان نامه خود تحت عنوان ” مقایسه ویژگی‌های شخصیت و عملکرد تحصیلی دردانشجویان تحت حمایت کمیته امداد امام خمینی و دانشجویان عادی” با کسب نمره…… و درجه….. دفاع نموده ام بدینوسیله متعهد می‌شوم:
1) این پایان نامه حاصل تحقیق و پژوهش انجام شده توسط اینجانب بوده و در مواردی که از دستاورد‌های علمی و پژوهشی دیگران (اعم از پایان نامه، کتاب، مقاله و…) استفاده نموده ام، مطابق ضوابط و رویه موجود، نام منبع مورد استفاده و سایر مشخصات آن را در فهرست مربوطه ذکر و درج کرده ام.
2) این پایان نامه قبلاً برای دریافت هیچ مدرک تحصیلی (هم سطح، پایین‌تر یا بالاتر) در سایر دانشگاهها و مؤسسات آموزشی عالی ارائه نشده است.
3) چنان چه بعد از فراغت از تحصیل، قصد استفاده و هرگونه بهره برداری اعم از چاپ کتاب، ثبت اختراع و… از این پایان نامه یا رساله داشته باشم، از حوزه معاونت پژوهشی واحد مجوز‌های مربوطه را اخذ نمایم.
4) چنان چه در هر مقطع زمانی خلاف موارد فوق ثابت شود، عواقب ناشی از آن را می‌پذیرم و دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات مجاز است با اینجانب مطابق ضوابط و مقررات رفتار نموده و در صورت ابطال مدرک تحصیلی ام هیچگونه ادعایی نخواهم داشت.
نام و نام خانوادگی:
مردان کولیوند
تاریخ و امضاء

دانشگاه آزاد اسلامی
واحد علوم وتحقیقات ایلام

پایان نامه برای دریافت درجه کارشناسی ارشد رشته روان شناسی (M. A)
گرایش: بالینی

عنوان:
مقایسه ویژگی‌های شخصیت و عملکرد تحصیلی در دانشجویان تحت حمایت کمیته امداد امام خمینی و دانشجویان عادی

استاد راهنما:
دکتر جهانشاه محمد زاده

استاد مشاور:
دکتر شهرام مامی

نگارش:
مردان کولیوند

تابستان 1393

سپاسگزاری
حمد و سپاس خدای را عزوجل که به انسان قدرت تفکرعطا فرمود تا حقایق جهان هستی را کشف کند و از این حقایق در جهت حل مشکلات جامعه بهره گیرد.
ضروری است که مراتب سپاس و قدر دانی خود را نسبت به همه عزیزانی که در تکمیل این پایان نامه مرا یاری داده‌اند ابراز نمایم. بدین وسیله از زحمات استاد محترم راهنما دکتر جهانشاه محمد زاده و استاد محترم مشاور جناب آقای دکتر شهرام مامی و آقای صالح ایدی, مدیر محترم کمیته امداد امام خمینی (ره) آقای آیت اله رشیدی و بهزاد صبوحی تشکر و قدر دانی ‌نمایم.
امید آن دارم که این پژوهش خدمتی هر چند کوچک به جامعه علمی کشور باشد.

تقدیم به همسرم و فرزندانم امیر حسین، امیر رضا و آرش

فهرست مطالب
عنوان صفحه
چکیده 1
فصل اول: کلیات تحقیق
1-1- مقدمه 3
1-2- بیان مسئله 4
1-3- اهمیت و ضرورت پژوهش 7
1-4- اهداف تحقیق 8
1-4-1- هدف کلی 8
1-4-2- اهداف فرعی 8
1-4-3- اهدف کاربردی 8
1-5- فرضیه‏‌های تحقیق 8
1-6- تعاریف اصطلاحات و مفاهیم 9
فصل دوم: پیشینه پژوهش
2-1- مقدمه 11
2-2- صفات شخصیتی وعملکرد تحصیلی 20
2-3- نظریه پنج عامل بزرگ شخصیت 27
2-4- عوامل پنجگانه 28
2-4-1- عامل روان رنجورخویی (عصبیت یا شاخص هیجان) 28
2-4-2- عامل برون گرایی 29
2-4-3- عامل انعطاف پذیری (باز بودن یا گشودگی) 29
2-4-4- عامل توافق پذیری 30
2-4-5- با وجدان بودن 31
2-5- ارتباط بین مقیاسهای کلی آزمون نئو وعملکرد تحصیلی 33
2-5-1- رابطه نوروزگرایی با پیشرفت تحصیلی: 33
2-5-2- رابطه برونگرایی با پیشرفت تحصیلی 33
2-5-3- رابطه انعطاف پذیری با پیشرفت تحصیلی 33
2-5-4- رابطه مقبولیت با پیشرفت تحصیلی 33
2-6- پیشینه تحقیق 34
فصل سوم: روش‌شناسی‌تحقیق
3-1- مقدمه 45
3-2- روش تحقیق 45
3-3- ابزار گردآوری داده ها 45
3-3-1- پرسشنامه مشخصات فردى و خانوادگى: محقق ساخته 45
3-3-2- پرسشنامه شخصیتی تجدیدنظر شده نئو 46
3-3-2-1- در ایران 47
3-3-2-2- در خارج از کشور 48
3-3-2-2- ابعاد پنج گانه و صفات آزمون (NEO)NEO PI-R 49
3-4-1- نحوه تکمیل پاسخنامه ها 57
3-5- طرح تحقیق 57
3-5-1- متغیرها 57
3-6- روش گردآورى اطلاعات 58
3-7- ابزار اندازه‏گیرى 59
3-8- روش اجراء 59
3-8-1- اجراء مقدماتى 59
3-8-2- روش نمونه گیری 59
3-8-3- مرحله نهائی 60
3-9- روش‌های تجزیه و تحلیل داده ها 60
فصل چهارم: تجزیه و تحلیل داده‌ها
4-1- تحلیل یافته‌های تحقیق 62
4-2- بخش اول: آمار توصیفی 62
4-3- آمار استنباطی و آزمون فرضیه ها 74
4-3-1- فرضیه‌های مطرح شده در این پژوهش 74
4-3-1-1- فرضیه اول 74
4-3-1-2- فرضیه دوم 75
4-3-1-3- فرضیه سوم 76
4-3-1-4- فرضیه چهارم 77
4-3-1-5- فرضیه پنجم 80
4-3-1-6- فرضیه ششم 81
فصل پنجم: نتیجه گیری و پیشنهادها
5-1- مقدمه 84
5-2- نتیجه گیری 88
5-3- محدویت‌های پژوهش 89
5-4- پیشنهادها 89
5-5- راهکارها 89
5-5-1- نحوه رعایت نکات اخلاقی 90
منابع 91

فهرست جدول‌ها
عنوان صفحه
جدول 2-1- نمرات بالا و پایین عامل‌های پنج گانه شخصیت 32
جدول 4-1-گروه نمونه پژوهش بر حسب وضعیت تحت پوشش و غیر تحت پوشش کمیته امداد 62
جدول 4-2- گروه نمونه به تفکیک جنسیت 63
جدول 4-3- گروه نمونه پژوهش بر حسب وضعیت تحصیلی 63
جدول 4-4- میانگین و انحراف استاندارد نمرات مقیاس‌های اصلی آزمون نئو در کل گروه نمونه 65
جدول 4-5- میانگین و انحراف استاندارد مقیاس‌های آزمون شخصیتی نئو در گروه دانشجویان تحت پوشش و عادی 65
جدول 4-6- میانگین و انحراف استاندارد مقیاس‌های فرعی آزمون شخصیتی نئو در گروه دانشجویان تحت پوشش و عادی 66
جدول 4-7- میانگین و انحراف استاندارد خرده مقیاس‌های آزمون شخصیتی نئو در گروه دانشجویان تحت پوشش و عادی 67
جدول 4-8- میانگین و انحراف استاندارد خرده مقیاس‌های فرعی آزمون شخصیتی نئو در گروه دانشجویان تحت پوشش و عادی 68
جدول 4-9- میانگین و انحراف استاندارد خرده مقیاس‌های آزمون شخصیتی نئو در گروه دانشجویان تحت پوشش و عادی 68
جدول 4-10- میانگین و انحراف استاندارد خرده مقیاس‌های آزمون شخصیتی نئو در گروه دانشجویان تحت پوشش و عادی 69
جدول 4-11- مقایسه عملکرد تحصیلی در دو گروه دانشجویان عادی و تحت پوشش 74
جدول 4-12- نتایج آزمون تی برای گروه‌های مستقل در مقایسه میانگین نمرات دو گروه دانشجویان 74
جدول 4-13- مقایسه ویژگی‌های شخصیتی در دو گروه دانشجویان موفق و ناموفق 75
جدول 4-14- نتایج آزمون تی برای گروه‌های مستقل در مقایسه میانگین نمرات دو گروه دانشجویان در مقیاس (N) 75
جدول 4-15- ضریب همبستگی پیرسون برای بررسی رابطه بین ویژگی‌های شخصیتی و عملکرد تحصیلی در گروه دانشجویان تحت پوشش 76
جدول 4-16- نتایج تحلیل رگرسیون چند متغیر گام به گام 77
جدول 4-17- نتایج آزمون تی گروه‌های مستقل برای دو گرو مردان و زنان مدد جو 78
جدول 4-18- نتایج آزمون تی گروه‌های مستقل برای دو گروه مردان و زنان عادی 79
جدول 4-19- مقایسه ویژگی‌های شخصیتی در دو گروه دانشجویان عادی و تحت پوشش 80
جدول 4-20- نتایج آزمون تی برای گروه‌های مستقل در مقایسه میانگین نمرات دو گروه دانشجویان مدد جو و عادی در مقیاس (N) 80
جدول 4-21- مقایسه تفاوت از میانگین نمرات ویژگی‌های شخصیتی در گروه دانشجویان عادی و تحت پوشش 81
جدول 4-22- 82

فهرست نمودارها
عنوان صفحه
نمودار 3-1- کانون اصلی هریک از عوامل پنجگانه (به نقل ازwww. handresearch. com) 56
نمودار 4-1- گروه نمونه پژوهش بر حسب وضعیت تحت پوشش و غیر تحت پوشش کمیته امداد 63
نمودار 4-2- گروه نمونه به تفکیک جنسیت 63
نمودار 4-3- گروه نمونه پژوهش بر حسب وضعیت تحصیلی 64
نمودار 4-4- سطوح عملکرد تحصیلی بر اساس معدل بدون تفکیک گروه ها 64
نمودار 4-5- سطوح عملکرد تحصیلی هر کدام از گروه ها 64
نمودار 4-6-میانگین نمرات مقیاس‌های اصلی آزمون نئو در کل گروه نمونه 65
نمودار 4-7- میانگین مقیاس‌های آزمون شخصیتی نئو در گروه دانشجویان تحت پوشش و عادی 66

فهرست شکل‌ها
عنوان صفحه
شکل 4-1- نیمرخ شخصیتی ویژگی ‌های شخصیتی دانشجویان مذکر عادی 70
شکل 4-2- نیمرخ شخصیتی ویژگی ‌های شخصیتی دانشجویان مؤنث عادی 70
شکل 4-3- نیمرخ شخصیتی مردان عادی در پنج عامل اصلی آزمون نئو 71
شکل 4-4- نیمرخ شخصیتی زنان عادی در پنج عامل اصلی آزمون نئو 71
شکل 4-5- نیمرخ شخصیتی مددجویان مذکر 72
شکل 4-6- نیمرخ شخصیتی مددجویان مؤنث 72
شکل 4-7- نیمرخ شخصیتی مردان مددجو در پنج عامل اصلی آزمون نئو 73
شکل 4-8- نیمرخ شخصیتی زنان مددجو در پنج عامل اصلی آزمون نئو 73

چکیده
مقدمه: این مطالعه با هدف مقایسه بین ویژگی‌های شخصیتی و عملکرد تحصیلی دانشجویان عادی و تحت پوشش کمیته امداد امام دانشگاه‌های شهرستان دره شهر انجام گردیده. موارد و روش‌ها: این پژوهش از نوع توصیفی- تحلیلی می‌باشد. جامعه آماری را کلیه دانشجویان عادی و تحت پوشش تشکیل می‌دهد. در این مطالعه، 189 نفر دانشجو (92 مددجو و 97 عادی) با روش نمونه‌گیری تصادفی از جامعه مورد نظرانتخاب گردیده و جمع آوری داده‌ها با استفاده از پرسشنامه نئو (فرم بلند) و پرسشنامه دموگرافیک صورت گرفت و از معدل نمرات دانشجویان به عنوان شاخصی جهت سنجش عملکرد تحصیلی استفاده شد. تحلیل آماری داده‌ها با استفاده از آمار توصیفی، ضریب همبستگی پیرسون، رگرسیون گام به گام، T تست گروه‌های مستقل و ترسیم نیمرخ‌ها انجام گردید. یافته‌های پژوهش: نتایج ضریب همبستگی پیرسون و رگرسیون گام به گام نشانگر عدم ارتباط واضح و مستقیمی بین 5 مقیاس و 30 خرده مقیاس شخصیتی نئو با عملکرد تحصیلی دانشجویان مددجو و عادی می‌باشد و نتایج آزمون t گروه‌های مستقل (05/0P) بیانگر نبود تفاوت معنی دار بین عملکرد تحصیلی دو گروه می‌باشد. علاوه برآن مشخص گردید دانشجویان موفق و ناموفق به لحاظ ویژگی‌های شخصیتی تفاوتی با هم نداشته و بین جنسیت وعملکرد تحصیلی ارتیاط معنی دار وجود ندارد. با توجه به وجود تفاوت معنی دار در دو مقیاس نئو (A و C) می‌توان گفت به لحاظ ویژگی‌های شخصیتی بین دانشجویان مددجو و عادی تفاوت وجود دارد، اما با توجه به نیمرخ‌های شخصیتی ترسیم شده نمی‌توان گفت که مددجویان از مشکلات شخصیتی بیشتری برخوردار هستند. بحث و نتیجه گیری: این نتایج می‌تواند بیان کننده این باشد که اصولاً ارتباط مستقیمی بین ویژگی شخصیتی دانشجویان (مددجو وعادی) و عملکرد تحصیلی آنان وجود ندارد یا حداقل می‌توان گفت ویژگی شخصیتی تنها عامل مداخله گر در عملکرد فرد نبوده و عوامل مختلف دیگری نیز وجود دارد که بر عملکرد تحصیلی فرد مؤثر واقع می‌شود.
کلیدواژه ها: آزمون نئو، دانشجو، نیمرخ شخصیتی، عملکرد تحصیلی، ویژگی‌‌های شخصیتی

فصل اول:
کلیات تحقیق

1-1- مقدمه
از ضروریات اساسی زندگی دانشجویی که توجه به آن در رشد و توسعه جامعه اثر مستقیمی داشته و پرداختن به آن شرط اساسی در بهره وری بهینه از نیرو‌های کارآمد و تحصیل کرده می‌باشد ویژگی شخصیتی دانشجویان است. دوران دانشجویی به دلایلی از جمله میل به تفریحات متعدد اجتماعی در مقابل تمایل به درس خواندن، احتیاج به پیشرفت در دروس در برابر احساس بیکفایتی، ترس از ابراز شخصیت در برابر میل به خودنمایی، میل به ازدواج در برابر موانع، ارتباط با جنس مخالف، تنفر از رفتار دیگران در برابر ناتوانی در بروز احساسات خود و مشکلات اقتصادی که مانع رسیدن به هدف‌های فردی است؛ دوره خاصی از زندگی تلقی می‌شود.
دانشجویان در طی دوره تحصیلات خود، استرس‌ها و فشار‌های زیادی تجربه می‌کنند (استرس‌‌های تحصیلی، اجتماعی و مالی). بسیاری از آنها با این فشارها بطور موفقیت آمیز مقابله می‌کنند اما برخی از پا در می آیند و مستاصل می‌شوند. به دلیل اینکه اختلالات عاطفی و رفتاری معمولاً روی عملکرد تحصیلی یا تعاملات اجتماعی دانشجویان تأثیرات منفی می‌گذارند. اکثر استرس‌هایی که دانشجویان تجربه می‌کنند فشار‌های مربوط به مرحله گذار هستند یعنی کم و بیش همه انسانها در دوره گذر از نوجوانی به جوانی این فشارها را تجربه می‌کنند. فرد نقش‌‌های جدیدی را می‌پذیرد و به تکالیف جدید گردن می‌نهد. البته در مورد دانشجویان، نقش‌ها و تکالیف می‌تواند کمی پیچیده‌تر باشد. جامعه، خانواده و نیز دانشگاه، انتظارات خاصی از دانشجویان دارند. اکثر دانشجویان دور از خانواده بسر می‌برند و مدام مورد ارزیابی قرار می‌گیرند. جدایی یکباره از محیط مانوس خانوادگی و دایره دوستان و ورود به فضایی یکسر متفاوت، همراه با شکل‌گیری انتظاراتی کاملاً جدید، فشار مضاعفی را بر فرد فرد دانشجویان وارد می‌کند. تذکر این نکته نیز ضروری است که بسیاری از بیماری‌‌های عمده روانی، اغلب برای نخستین بار در دهه سوم زندگی ظهور می یابند. در نتیجه ظهور پار‌های از علایم در دانشجویی خاص می‌تواند فراتر از یک واکنش طبیعی به مرحله گذار رشدی تلقی شود و بروز نخستین