لنفوسیت به اطراف عروق ، و هیپر تروفی سلول‌های آندو تلیال می‌باشد. جراحات اکثراً در مخچه‌، قسمت میانی مغز‌، پل مغز‌، ساقه مغز و طناب نخاعی و به ندرت در مغز پیشین دیده می شود.

1-1-14-3-2- سیستم عروقی
پر خونی و ادم ، و خونریزی در بیشتر اندام ها دیده می شود. تغییرات دیگر شامل دژنراسیون ادماتیک در پوشش میانی رگ ، هیالینیزاسیون مویرگ ها ، افزایش هیالن ترومبوز در عروق کوچک و نکروز سلول های آندوتلیال در عروق می باشد.

1-1-14-3-3- دستگاه لنفاوی
تغییرات عود کننده در سیستم لنفاوی یافت شده است که شامل نابودی و از بین رفتن بافت های لنفاوی ، هایپر پلازی سلول های فاگوسیتی تا هسته ای در ارگان های متفاوت مخصوصا در کبد دیده می شود.جراحات نکروزه در سر تا سر طحال دیده شده و واکوئل دار شدن کانونی و تخریب لنفوسیت ها در مناطق قشری و مرکزی طحال و تیموس دیده می شود. دژنراسیون آشکار لنفوسیت ها در مناطق مرکزی بورس فابرسیوس دیده می شود.
1-1-14-3-4- اندام روده‌ای
خونریزی و نکروز در بافت های لنفاوی در درگیری با برخی ویروس های حاد نیوکاسل در روده ها دیده می شود.سایر زخم ها در ارتباط با تغییرات در سیستم عروقی است.
1-1-14-3-5- دستگاه تنفسی
تاثیر ویروس بیماری نیوکاسل در دستگاه تنفسی فوقانی می تواند شدید باشد و در ارتباط با میزان و درجه درگیری تنفسی ، جراحات ممکن است در کل طول نای دیده شود.مژه ها ممکن است در طول 2 روز بعد درگیری از بین برود.موکوس قسمت فوقانی دستگاه تنفس ، به خصوص در درگیری از راه آئروسل به صورت ادماتوز ، پرخون و نفوذ لنفوسیت ها و ماکروفاژها دیده شود.این فر آیند سلولی به سرعت از بین می رود به طوری که 6 روز بعد از درگیری هیچ نفوذ سلولی دیده نمی شود. ادم ، ارتشاح ، نفوذ سلولی و افزایش ضخامت و فشردگی در کیسه های هوایی ممکن است در ماکیان دیده شود(Alexander et al., 2008).

1-1-14-3-6- دستگاه تناسلی
تغییرات هیستوپاتولوژی در دستگاه تناسلی بسیار متنوع است.بیسوال و موریل گزارش کرده اند که جراحات ایجاد شده در رحم و یا بخش پروتئین های شکل دهنده و یا در واقع بخش تشکیل دهنده پوسته اویدوکت است.تغییرات ایجاد شده در ارگان های تناسلی ماده شامل آترزی فولیکول ها ، نفوذ سلول های آماسی و شکل گیری تجمعات لنفوئیدی است(Alexander et al., 2008) .

1-1-14-3-7- سایر ارگان ها
کانون های کوچک نکروزی در کبد دیده می شود که در طحال و قلب ممکن است همراه با خونریزی باشد. نفوذ لنفوسیت در پانکراس نیز گزارش شده است. در اثر عفونت با ویروس ویسرو تروپ ، خونریزی و زخم در پوست ممکن است اتفاق بیافتد. پرخونی و پتشی در تاج و ریش رایج است. همچنین جراحات در ملتحمه ممکن است همراه با خونریزی باشد(Alexander et al., 2008).

1-1-15- ایمنی
1-1-15-1- ایمنی فعال
پاسخ اولیه ایمنی به عفونت ویروس نیوکاسل ایمنی با واسطه سلولی است و شاید در دو سه روز بعد از درگیری با سویه های واکسن زنده قابل تشخیص اند چنین به نظر می رسید که ترشح حفاظت اولیه بر علیه پرندگانی که در واکسیناسیون با عفونت مواجه شدند ، قبل از مشاهده آنتی بادی ثبت شده اند .ولی مطالعات اخیر نشان داد پاسخ ایمنی با واسطه سلولی در ویروس نیوکاسل در ویروس های حاد ، محافظت ایجاد نمی‌کند. اهمیت ایمنی با واسطه سلولی برای محافظت فقط در رابطه با واکسن ها بررسی شده بنابراین واضح و مشخص نیست(Chang et al., 1969).

1-1-15-2- ایمنی همورال
در ایمنی همورال ، آنتی بادی های مستعد محافظت کننده میزبان می توانند با تست خنثی سازی ویروس اندازه گیری شوند. از آنجا که پاسخ ویروس بیماری نیوکاسل هم ردیف با پاسخ ایمنی همورال است ، با این وجود ، تست های بعدی به طور متناوب برای ارزیابی پاسخ حفاظتی (به خصوص بعد از واکسیناسیون ) استفاده می شوند.
آنتی بادی هایی هم بر علیه گلیکو لیپید های کاربردی سطحی مثل HN و هم بر علیه پلی پپتید های F ساخته می شود که قادر است ویروس بیماری نیوکاسل را خنثی کند. در حقیقت MAB اختصاصی برای اپی توپ های بر روی پلی پپتید F نشان داده است که باعث خنثی سازی بسیار بیشتر در مقایسه با آنهایی می شود که مستقیما بر علیه HN در محیط آزمایشگاه و محیط بیرون عمل می کنند.
وقتی که پرندگان برای یک دوره طولانی از عفونت ویروس نیوکاسل جان سالم به در بردند مورد آزمایش قرار گرفتند . آنتی بادی در سرم خون آنها 6 تا 10 روز بعد از عفونت دیده می شود. میزان تیتر دهی این ایمنی بسته به نوع سویه آلوده کننده دارد ولی معمولا این تیتر 3-4 هفته بعد از آلودگی به اوج خود می رسد. افت و کاهش سطوح آنتی بادی بسته به میزان تیتری که پرنده دریافت می کند متغییر است. اما سیر پایین رونده تیتر خیلی آهسته تر از سیر بالا رونده آن در ابتدای بیماری است.آنتی بادی های ممانعت کننده هماگلوتیناسیون ممکن است در پرندگان بهبود یافته از عفونت حاصل از ویروس های مزوژنیک و یا چند بار ایمنی زایی در بدن پرنده ، تا یک سال هم قابل تشخیص باشند.عفونت مجدد و یا ایمن سازی با واکسن چند هفته بعد از شروع تیتر شروع به ایجاد پاسخ ثانویه می‌کند(Estupinan et al., 1971).

1-1-15-3- ایمنی موضعی
آنتی بادی ایجاد شده در قسمت فوقانی دستگاه روده ای در زمان آنتی بادی های همورال می توانند تشخیص داده شوند.در قسمت فو قانی دستگاه تنفس ظهور ایمونو گلوبین ها عمدتا IgA و مقادیری هم IgG ظهور می یابند. ترشحاتی مشابه در غدد هاردرین به دنبال درگیری چشمی دیده می شود ولی در عفونت از راه تزریق محوطه بطنی دیده نمی شود. ملکینسون و اسمال مشاهده کردند که پرندگان در درگیری با عفونت ناحیه مستعد و در بخش دیگری از بدن مقاوم به عامل بودند بنابراین نتیجه گرفتند که ایمنی موضعی موثری بر علیه بیماری وجود دارد.
جایگزینی ویروس در غده هاردرین موجب تولید IgM,IgA.IgG در ترشحات اشکی می شود. نقش و عملکرد دقیق ایمنی موضعی در محافظت نا مشخص است .هرچند که نقش ایمنی موضعی در محافظت دستگاه تنفس بدون ارتباط و وابستگی به ایمنی همورال اثبات شد. واکسیناسیون با واکسن قطره چشمی B1 ، موجب تکثیر ویروس در غده هاردرین شد که با حضور IgG در ترشحات اشکی ایجاد ایمنی می کند(Chang et al., 1969).

1-1-15-4- ایمنی پاسیو
گله مرغ مادر می تواندآنتی بادی ویروس نیوکاسل را از طریق زرده تخم مرغ به فرزندان منتقل کند. تیتر آنتی‌‌بادی در جوجه های یک روزه مستقیماً در ارتباط با تیتر مادری می‌باشد. آلن و همکاران نیمه عمر آنتی‌بادی مادری در تست HI را حساب کردند که حدود چهار و نیم روز بود. ایمنی مادری محافظتی بوده و بنابراین در زمان واکسیناسیون اولیه در جوجه ها حتما بایستی محاسبه شود(Stone et al., 1975).

1-1-15-5- سرکوب ایمنی
سرکوب پاسخ ایمنی هم بر روی بیماریزایی ویروس در گیر کننده نیوکاسل و میزان حفاظت بدست آمده با واکسن مؤثر است.در شرایط طبیعی سرکوب ایمنی می تواند در اثر عفونت با ویروس های دیگر مثل بیماری (IBD) به وجود آید.سرکوب ایمنی باعث ایجاد یک بیماری شدید توسط ویروس نیوکاسل گشته و پاسخ مناسب به واکسیناسیون ایجاد نمی‌شود. سرکوب سیستم ایمنی به شدت بیماری ایجاد شده توسط برخی سویه های نیوکاسل مؤثر است و همچنین موجب پاسخ ایمنی کافی به دنبال واکسیناسیون می شود. سرکوب ایمنی توسط ویروس کم خونی عفونی ماکیان موجب اختلال در پاسخ مناسب به واکسن غیر فعال ثانویه شد (Alexander, 2001).

1-1-16- روش های جدا سازی
برای جدا سازی ایده آل و مناسب ، هر نمونه باید به صورت جدا گانه بررسی شود.به طور معمول نمونه های ارگان ها و بافت ها تهیه می شود . ولی نمونه های نایی و مدفوعی بهتر است به صورت جدا گانه تهیه شود. با استفاده از محیط های سوسپانسیون آنتی بیوتیک دار 20 درصد (وزن/ حجم ) برای نمونه های مدفوعی و قطعات ریز شده ساخته می شود. سو آپ را به گونه ای در محلول آنتی بیوتیک قرار می دهیم که کامل تمام قسمت های آن را در برگیرد.محلول ها به مدت 1 تا 2 ساعت در درمای اتاق گذاشته و به مدت 10 دقیقه بر مبنای دور 1000 ، سانتریفوژ می شوند. 5 تخم مرغ نطفه دار را در نظر گرفته به هر یک از آنها باید مقدار 2/0 میلی لیتر از مایع سطحی حفره آلانتوئیک تزریق کنیم.تخم مرغ ها در دمای 37 درجه نگه داری شده و به طور منظم بررسی می شوند.
جنین ها به مدت حداقل 4 روز و حداکثر 7 روز پس از تلقیح ، می میرند و یا در حال مرگ اند و سپس آنها را در دمای 4 درجه سرد می کنیم و مایع آلانتوئیک و یا آمینیوتیک آنها بایستی گرفته شود. حضور ویروس با تست HI بررسی می شود.نمونه های مایعی که خاصیت هماگلوتینین را نشان نمی دهند ، باید حداقل بیش از یک بار پاساژ داده شوند.هماگلوتیناسیون ممکن است توسط باکتری ها نیز اتفاق بیافتد بنابراین آلودگی احتمالی باکتریایی بایستی در محیط کشت مورد ارزیابی قرار بگیرد. در صورتی که وجود باکتری تایید شد می توان قبل از پاساژ مجدد تخم مرغ ها ، مایعات آلوده را با فیلتر های غشایی 450 نانومتری تصفیه کرد(Alexander et al., 2008).
1-1-16-1- پادتن های مونو کلونال
از تست های مونو کلونال آنتی بادی در تشخیص های رایج استفاده می‌شود. همچنین از کانال‌های مونو‌کلونال برای گروه‌بندی نمونه‌ها در جداول استفاده می‌شود. گروه‌بندی بر اساس آنتی‌ژن‌ها ابزار مهمی برای متخصصین آزمایشگاهی و اپیدمیولوژیست‌هاست که موجب تسریع در گروه‌بندی سریع و تشخیص دقیق نمونه‌های ویروس را فراهم می آورد.

1-1-16-2- سرولوژی
وجود پادتن های اختصاصی ویروس بیماری نیوکاسل در سرم پرندگان اطلاعات کمی را در مورد سویه های عفونی ویروس ارائه می دهد.بنابراین ارزش تشخیصی چندانی ندارند. با این وجود در شرایط خاص اثبات عفونت برای فرد تشخیص دهنده کافی می باشد. از سرولوژی می توان برای تایید واکسیناسیون موفق و پاسخ ایمنی مناسب به دنبال واکسیناسیون در پرنده استفاده کرد (Alexander,1987 ).

1-1-16-3- تست های آزمایشگاهی پاتوژنسیته
تنها افزودن اسید آمینه های ویروس بیماری نیوکاسل در پروتئین های جایگاه شکاف باعث ایجاد عفونت توسط پروتئاز های غیر شبه تریپسین می شود. رات پیشنهاد کرد که توانایی نمونه های ویروس بیماری نیوکاسل برای تشکیل پلاک در کشت سلولی در نبود تریپسین ، نشان دهنده سهولت استفاده از روش های آزمایشگاهی در تشخیص ویروس های حاد است.
طبق آنچه که در قبل گفته شد ، در سال های اخیر درک بهتری از اساس مولکولی برای پاتوژنسیته ارائه شده است. در حال حاضر تعاریف بین المللی تشخیص اسید های آمینه چند گانه در جایگاه شکاف FO را ممکن ساخته ، بنابراین استفاده از این ها برای تشخیص حدت ویروس نیوکاسل در تست های شرایط مزرعه استفاده می شود (Alexander,1987 ).
1-1-16-4- تست های سرولوژیک برای آنتی بادی های ویروس بیماری نیوکاسل
آنتی بادی های ویروس بیماری نیوکاسل ممکن است به وسیله تست هایی مانند ایمونو دیفیوژن تک پرتو ، همولیز تک پرتویی رسوب در ژل آگار و تست VN در جنین ماکیان ، آزمون خنثی سازی پلاک (PN) و الایزا قابل اندازه گیری باشند که به صورت تست های نیمه مستقل می باشد و به صورت رایج در همه جا، بخصوص در روش های بررسی گله به کار می رود. ارتباط بسیار نزدیکی بین تست الایزا و HI دیده شده است. به طور معمول آنتی بادی های ویروس بیماری نیوکاسل و سایر پارامیکسو ویروس ها ی پرندگان توسط تست HI مشخص و اندازه گیری می شود. سرم گونه های دیگر پرندگان مثل بوقلمون ها مشکلاتی چون تیتر پایین تر ، آگلوتیناسیون غیر اختصاصی با گلوبول های قرمز ماکیان باعث پیچیدگی تست می شوند. گرچه تست های HI و HA معمولا زیاد تحت تاثیر تغییرات جزئی و روش های مختلف نیستند اما براف و همکاران نقطه بحرانی دوره انکوباسیون آنتی ژن – آنتی سرم را در استاندارد سازی تست بیان کردند(Alexander et al., 2008).

1-1-16-5- تشخیص تفریقی
فعالیت هما گلوتینین ویروس نیوکاسل توسط هر یک از انواع نه گانه سرو تیپ های پارا میکسو ویروس پرندگان و هر یک از پانزده تحت تیپ هما گلوتینین که وابسته به تیپ A آنفولانزای عفونی پرندگان هستند دیده می شوند.اثبات این نکته که سروتیپ اختصاصی ویروس معمولا همراه با تست ممانعت از آگلوتیناسیون (HI) یا آنتی سرو پلی کلونال اختصاصی امکان پذیر است. ویروس بیماری نیوکاسل (AMPV-1) تا اندازه‌ای واکنش متقاطع با چندین سرو تیپ دیگر پارامیکسو ویروس پرندگان و مخصوصاً نمونه‌های AMPV-3 بدست آمده از طوطی سانان را نشان می دهد.
اگر چه احتمال اشتباه تشخیص به میزان زیادی بوسیله استفاده بیش از حد از سرم های کنترلی و آنتی ژنها کمتر می شود، از طرفی استفاده از مونوکلونال آنتی بادی در تشخیص معمول ، می تواند همراه با نتایج دقیق و روشن باشد(Meulemans et al., 1988).
1-1-16-5-1- روش های مولکولی در تشخیص بیماری نیوکاسل
تکنیک های رایج تشخیصی که قبلا توضیح داده شده است ، تشخیص ویژگی های اختصاصی ویروس را پوشش می دهند. اما فقط