و مخاطره نیز سبب احساس ناامنی و ترس می‌شود. همچنین احساس ناامنی و ترس نیز به نوبه خود می‌تواند موجب کناره‌گیری افراد از فعالیت‌های اجتماعی، محدودشدن ارتباطات آنها و تضعیف کنترل اجتماعی غیررسمی شود و زمینه مناسبی را برای بی نظمی اجتماعی فراهم سازد. در واقع یک چرخه معیوب میان بی نظمی اجتماعی، ریسک و مخاطره و احساس ناامنی و ترس وجود دارد که می‌توانند یکدیگر را تولید و باز تولید نمایند.

فصل سوم
معرفی حوزه مورد مطالعه

3-1- جغرافیای طبیعی
3-1-1- موقعیت جغرافیایی
3-1-1-1- موقعیت جغرافیایی استان مازندران
استان مازندران با مساحت در حدود 4/23756 کیلومتر مربع 46/1 درصد از مساحت کل کشور را تشکیل می دهد. استان مازندران بین 35 درجه و 47 دقیقه تا 36 درجه و 35 دقیقه عرض شمالی و 50 تا 54 درجه و 10 دقیقه طول شرقی از نصف النهار گرینویچ قرار گرفته است .
حد شمالی این استان دریای خزر، حد جنوبی آن استان های تهران، قزوین و سمنان، حد غربی آن استان گیلان و حد شرقی آن استان گلستان می باشد.
براساس آخرین تقسیمات کشوری در سال 1393، این استان شامل 22 شهرستان، 58 شهر، 56 بخش و 129 دهستان می باشد. قسمت جنوبی این استان کوهستانی بوده و قسمت شمالی آن جلگه ای ساحلی می باشد . شیب استان به طرف شرق می باشد که به تدریج پس از عبور از استان گلستان به ارتفاعات غربی استان خراسان شمالی منتهی می گردد . به علت فراوانی نسبی آب و فرسایش کوه ها ، آبرفت ناشی از آن در دریا ته نشین شده و جلگه مازندران را تشکیل داده است(سال نامه آماری استان مازندران ، 1391، 8).
نقشه شماره 3-1- موقعیت استان مازندران را در کشور ایران نشان می دهد.
نقشه 3-1- موقعیت استان مازندران در کشور

منبع: استانداری مازندران، 1393
3-1-1-2- موقعیت جغرافیایی شهرستان ساری
شهرستان ساری واقع در جلگه مازندران بین 35 درجه و 58 دقیقه تا 36 درجه و 50 دقیقه عرض شمالی و 53 درجه و 59 دقیقه تا 52 درجه و 56 دقیقه طول شرقی از نصف النهار گرینویچ قرار دارد.(سالنامه آماری استان مازندران ،1388 ،7)این شهرستان با وسعتی در حدود 4/3248 کیلومتر مربع، یک چهارم از مساحت کل استان مازندران را شامل می شود، که از شمال در 38 کیلومتری دریای مازندران و از سوی جنوب در 25 کیلومتری کوه های البرز واقع شده است .این شهرستان از شمال به دریای مازندران ، از جنوب به رشته کوه های البرز و استان سمنان ، از شرق به شهرستاهای نکا و بهشهر، میاندرود و از غرب به شهرستان های قائم شهر، جویبار و سواد کوه منتهی می شود . شهرستان ساری طبق آخرین تقسیمات کشوری در سال 1391شامل،6 بخش، 4 شهر و 15 دهستان می باشد. نقشه شماره 3-2- موقعیت شهرستان ساری را در استان مازندران نشان می دهد.
نقشه3-2- موقعیت شهرستان ساری در استان مازندران

منبع: استانداری استان مازندران، 1393
3-1-2- توپوگرافی
شهرستان ساری از نظر پستی و بلندی و توپوگرافی از سیمای جغرافیایی یکسانی برخوردار نبوده است و شکل زمین در این شهرستان در قسمتهای مختلف دارای سیمای متفاوتی می باشد.
این شهرستان از نظر موقعیت طبیعی و توپوگرافی از 3 بخش جلگه ایی ، کوهپایه ایی و کوهستانی تشکیل شده است .
سلسله جبال البرز در منتهی الیه جنوبی شهرستان با ارتفاع حدود 3000 متر ارتفاع واقع شده است. هفت رشته کوه فرعی در جهت جنوب به شمال و مایل به غرب از آن منشعب می شود که در 5 الی 30 کیلومتری دریا با زمین هم سطح می گردند. این ارتفاعات از جنگل های انبوه پوشیده شده است و راه های آن در بخش کوهستانی محدود و صعب العبور است .
مرتفع ترین قلل واقع در جنوب شهرستان ساری بنام قله دیزآباد ، شاه دژ و چهارنو که در جنوب دهستان پشت کوه در بخش چهاردانگه واقع شده است .(خلیلی .جویباری ،.1379، 59 )
شهر ساری به عنوان مرکزیت شهرستان از نظر موقعیت طبیعی در منطقه جلگه ای شهرستان ساری واقع شده که قسمتهای جنوبی و جنوب غربی آن را کوه ها و تپه ماهورهای کم ارتفاع تشکیل می دهد. بیشتر اراضی شهر ساری جز دشت های پست و از آبرفت های بین رودخانه ایی است که دارای شیب کم و گاهی پستی و بلندی جزیی می باشد.
ارتفاع شهر ساری از سطح دریای آزاد 5/18 متر می باشد و شیب عمومی شهر از جنوب به شمال و شمال غربی و بسیار اندک است .(همان منبع ، 59)
۳-۱-۳- زمین شناسی
ساختار زمین شناسی شهرستان ساری که جزئی از ساختار زمین شناسی ایران می باشد؛ دنباله پلاتفرم عربستان بوده است. این ساخت در اثر چین خوردگی بایکالی که احتمالا 620 تا 700 هزار سال قبل رخ داده است، مهم ترین جنبش های زمین ساختی بوده و در دوره تریاس بالایی بوجود آمده است که به طور کلی پیکره ایران را پی ریزی کرده است .( درویش زاده،1382، 255)
3-1-4- زلزله خیزی
منطقه ساری براساس تحقیقات موسسه ژئوفیزیک دانشگاه تهران در کمربند زلزله بین رشت و شاهرود قرار دارد. نواحی بین رشت و شاهرود به دو ناحیه متفاوت تقسیم شده است. بر اساس تحقیقات موسسه ژئوفیزیک دانشگاه تهران در منطقه رشت 57 ، 16 و8 سال یکبار و در منطقه شاهرود هر 8 و 3 سال یکبار وقوع زلزله به ترتیب با شدت 6، 5،4 درجه انتظار می رود.
زلزله های گذشته در منطقه شاهرود بین 6 و9 درجه و در منطقه رشت با حداقل 7 و حداکثر 10 درجه در مقیاس ریشتر بوده است. بر اساس آمار ژئوفیزیک دانشگاه تهران تا قبل از سال 1279 شمسی در ناحیه شاهرود که ساری رادربر می گیرد، 4 زلزله با شدت 6-7 و 21 زلزله با شدت 5-6 و 58 زلزله باشدت 5/3-5 درجه در مقیاس ریشتر اتفاق افتاده است.

3-1-5- خاک
مهم ترین نوع خاک شناسایی شده در ساری خاک های رسوبی می باشد. این خاک در جلگه و اطراف رودخانه و دامنه های روبه شیب شمالی وخاک های جوان با شیب جزیی که در نتیجه سیلاب بوجود آمده است، دیده می شود. این خاک ها غالبا آهکی و گاهی کمی شور می باشند. با توجه به استعداد آن ها از نظر حاصلخیزی به واحدهای مختلف 3.4 ، 5.2 ، 2.6 و 1.5 تقسیم می شوند. واحد 3.4 مهم ترین نوع خاک در شهر ساری می باشد. این واحد متشکل از خاک های رسی و شنی همراه با عمق زیاد با بافت سنگین و تراکم مواد آهکی در طبقات زیرین می باشد. بهره برداری خطی از این خاک ها به صورت کشت باغات ، برنج و گندم می باشد. این خاک ها استعداد بسیار خوبی برای زراعت های آبی یک ساله و چند ساله و باغات مرکبات دارا می باشند. (خلیلی، 1379، 82).
3-1-6- اقلیم
وجود سلسله جبال بدون بریدگی و مرتفع البرز در بخش میانی در مجاورت دریای خزر موجب بوجود آمدن یکی از شگرف ترین مرزهای اقلیمی در جهان شده است . به طوری که پارامترهای اقلیمی ایستگاه ها هنگام عبور از این دیواره حتی در فواصل بسیار کم دچار تغییرات بسیار می گردد. به عبارت دیگر سلسله جبال البرز یک مرز انفصال اقلیمی ایجاد کرده است. در این نواحی به دلیل کاهش فاصله کوهستان از دریا رطوبت افزایش یافته و باعث بارش های قابل ملاحظه در سطح آن گردیده است و نم نسبی را درآن بالا برده است.
به طور کلی خصوصیات آب و هوایی سواحل دریای خزر از نظر تقسیمات کلی آب و هوایی تیپ تقریبا مدیترانه ای است. از مشخصات این تیپ اقلیمی، تمایز دوفصل تقریبا خشک و مرطوب از یکدیگر است . بدین ترتیب که نیمه تابستانی سال تقریبا خشک و کم باران و نیمه زمستانی آن مرطوب و پربارش است(رهنمایی،1370، 406).
شهر ساری از نظر تقسیمات اقلیمی جز ناحیه معتدل خزری محسوب می شود. به علت عوامل جغرافیایی اختلاف چندی در سواحل شرقی و غربی این ناحیه به وجود آمده است که شهر ساری ویژگی های اقلیمی شرق خود را می گیرد. این نوع اقلیم به آب و هوای صحرایی و مدیترانه ای نیز معروف است . بنابراین ساری به علت قراگیری در مجاورت دریا ( 27 ) کیلومتر مانند اغلب شهرهای ساحلی خزر دارای آب و هوای مرطوب و نسبتا گرم است (خلیلی، 1379، 60).
3-1-6-1- درجه حرارت
از نظر دما یک هماهنگی کلی در کرانه های خزر وجود دارد که با سایر نقاط ایران متفاوت است . میزان دما از شرق به غرب کاهش می یابد. ویژگی دیگر این ناحیه، کمی اختلاف دمای شب و روز در زمستان و تابستان می باشد. این ویژگی از غرب به شرق کاهش می یابد به طوری که در غرب سواحل خزر به علت بالا بودن میزان رطوبت اختلاف کمتر و اعتدال هوا پایدارتر است. اما هرچه به سواحل شرقی نزدیک تر می شویم اختلاف بیشتر می شود.
با بررسی ایستگاه کلیماتولوژی دشت ناز ساری ملاحظه می شود که در شهرستان ساری هرچه از شمال به سمت جنوب پیش می رویم و هرچه از غرب به شرق پیش می رویم از میزان درجه حرارت هوا کاسته می شود (خلیلی، 1379، 70).
بر طبق آمار ایستگاه کلیماتولوژی دشت ناز ساری در دوره آماری(76-1365) دی ماه با دمای متوسط 5/6 درجه سانتی گراد و بهمن و آذر به ترتیب با دماهای 1/7 و 9/8 از سردترین ماه های سال در منطقه می باشند. همچنین مرداد ، تیر و خرداد به ترتیب با 26 ، 8/25 و7/22 از گرمترین ماه های منطقه محسوب می گردند. حداکثر مطلق درجه حرارت با دمای 5/44 درجه سانتی گراد در ماه اردیبهشت و حداقل مطلق درجه حرارت در ماه بهمن با 8- درجه سانتی گراد بوده است(خلیلی، 1379، 71).
جدول(3-1) اوضاع جوی ایستگاه سینوپتیک ساری برحسب ماه: 1391
ماه معدل حداکثر معدل حداقل حداکثر مطلق حداقل مطلق
فروردین 3/21 8/9 2/36 4/1
اردیبهشت 6/27 17 6/32 12
خرداد 7/30 6/20 8/34 1/17
تیر 4/30 8/22 4/33 4/18
مرداد 7/34 1/24 2/37 3/22
شهریور 9/29 8/21 1/35 8/17
مهر 8/27 3/17 6/35 2/13
آبان 2/23 2/13 6/30 2/7
آذر 6/16 9/7 8/27 4/2
دی 4/14 6/2 8/25 2-
بهمن 6/15 7/6 4/27 2/1
اسفند 8/16 3/7 2/30 0
ماخذ : سالنامه آماری استان مازندران :44:1391
3-1-6-2- بارش
میزان بارش یکی از ویژگی های این ناحیه نسبت به نواحی دیگر است. زمان حداکثر بارش معمولا در فصول سرد سال می باشد. میزان بارش از غرب به شرق کاهش می یابد، ساری مانند اکثر شهرهای ساحلی دریای خزر دارای بارندگی فراوان و از جمله شهرهای پر باران کشور است.
به طور کلی بهار در سواحل خزر فصل توام با خشکی است. بدین معنا که میزان بارندگی در این فصل نسبت به سایر فصول در سطح پایین تری است. در تابستان در سواحل خزر بر خلاف سایر نقاط کشور بارندگی نسبتا زیاد است. پاییز در مازندران از لحاظ ریزش بارندگی غنی است و زمستان نیز از نظر بارندگی در وضع خوبی قرار دارد.
بر اساس آمار ایستگاه کلیماتولوژی دشت ناز ساری ( 60-1354) متوسط بارندگی سالیانه ساری 8/633 میلی متر و حداکثر بارندگی سالیانه 1/1381 میلی متر و حداقل بارندگی سالیانه 133 میلی متر بوده است.
از نظر توزیع ماهیانه بارش آبان با متوسط بارندگی 6/86 میلی متر و مهر و آذر به ترتیب با 3/80 و 6/77 میلی متر از ماه های پرباران بوده و تیر با میزان بارش 1/22 میلی متر ، خرداد با میزان بارش 9/27 و اردیبهشت با 2/35 میلی متر بارش از ماه های کم باران محسوب می شوند.
در این ایستگاه حداکثر مطلق بارندگی مربوط به مهر با 205 میلی متر و حداقل مطلق مربوط به ماه های آبان و تیر بدون بارندگی بوده است. از نظر توزیع فصلی بارش ، پاییز با 5/244 میلی متر بیشترین مقدار بارش، زمستان با 9/189 میلی متر، بهار با 6/117 میلی متر و تابستان با 8/111 میلی متر کم ترین بارش را دارا می باشند(خلیلی، 1379، 63).
جدول(3-2) اوضاع جوی ایستگاه سینوپتیک ساری برحسب ماه: 1391
ماه بارندگی ماهانه(میلیمتر) حداکثر بارندگی در یک روز(میلیمتر) ساعات آفتابی(ساعت)
فروردین 6/13 4/4 8/179
اریبهشت 3/12 6 2/241
خرداد 58 6/52 280
تیر 1/25 5/9 9/159
مرداد 5/3 5/3 3/310
شهریور 3/110 1/32 3/172
مهر 9/109 6/57 219
آبان 3/121 33 2/167
آذر 5/137 6/48 9/133
دی 8/117 8/45 4/174
بهمن 50 1/19 4/115
اسفند 96 5/25 4/128
ماخذ : سالنامه آماری استان مازندران :44:1391
3-1-6-3- رطوبت نسبی
استان مازندران بر اساس تیپ اقلیمی، در اقلیم مرطوب و معتدل جای دارد. در این اقلیم به دلیل تبخیر زیاد حاصل از دریا و تعرق پوشش گیاهی و همچنین وفور بارندگی، میزان رطوبت منطقه بسیار بالاست.میزان رطوبت نسبی در مازندران در تمام طول شبانه روز از 60 درصد بیشتر است. گرایش تقلیل رطوبت نسبی کاهش می یابد(خلیلی، 1379، 72).
با توجه به آمار 10 ساله (91-1381) ایستگاه سینوپتیک ساری متوسط رطوبت سالانه در شهر ساری 76 درصد بوده که طی ماه های مختلف سال بین حداکثر 79درصد درآذر ماه و حداقل 72 درصد در مرداد ماه متغیر بوده است.
جدول(3-3) متوسط رطوبت نسبی شهر ساری(درصد) طی سال های