روانی ،مقیاس افسردگی بک ،مقیاس اضطراب بک و پرسشنامه سلامت عمومی در مورد 211 دانشجوی دوره کارشناسی دانشگاه تهران (97پسر،114دختر)اجراشد.جامعه آماری دانشجویان دوره کارشناسی دانشگاه تهران در سال تحصیلی 1383-1384)بودند.نتایج پژوهش نشان داده است که بین نمره تاب آوری و بهزیستی روانشناختی همبستگی مثبت معنادار و بین نمره تاب آوری و درماندگی روانشناختی ،افسردگی ،اضطراب و مشگلات سلامت عمومی همبستگی منفی معنادار وجوددارد.می توان نتیجه گرفت که تاب آوری شاخص های آسیب پدیری روانی و سلامت روانی را تحت تاثیر قرار می دهد.
همانطور که قبلا اشاره شده است بیماری عروق کرونر جز بیماریهای روان تنی است که نقش عوامل روانشناختی و اجتماعی در بروز آن اشکار شده است .
اشتراوس بیان می کند که استرس از سه طریق برسلامت و بیماری موثر است :
1.تاثیر غیر مستقیم: که در این صورت استرس با ایجاد رفتارهای غیر انطباقی که باعث خدشه دار شدن سیستم ایمنی هستند ، به افزایش بیماری کمک می کند . از جمله می توان از رفتارهایی نظیر سیگار کشیدن ، سؤاستفاده الکل و خواب اشفته و غیرمنسجم نام برد که هریک با افزایش استرس در ارتباط هستند . مثلا در خواب عمیق ، هورمون رشد ترشح می شود که باعث فعالیت ماکروفاژها ( عوامل کشنده باکتریها ) است .در شرایط استرس ، الگوی خواب اشفته می شود و در نتیجه عدم ترشح هورمون رشد ، کاهش فعالیت ماکروفاژها و به دنبال ان افزایش بیماری زای را خواهیم داشت .
2 .تاثیر مستقیم: این تاثیر استرس از طریق فعالیت مکانیسم های غدد درون ریز عصبی و ترشح هورمون هایی نظیر کورتیزول ، آدرنالین و نورآدرنالین صورت می گیرد . در نتیجه ترکیب این هورمون ها با گیرنده های سلول های ایمنی ( نظیر سلول های T و B) پاسخ ایمنی کاهش می یابد .
3 .تاثیر مغز : مغز از سویی فعالیت سیستم ایمنی را از نزدیک تنظیم می کند و از سوی دیگر ، تحت تاثیر فعالیت هورمون های استرس قرار می گیرد . بنابراین فعالیت هورمون های استرس ممکن است از طریق تاثیر گذاری برمغز ، تنظیمات ایمنی بدن را دچار مشکل سازند .
تغییراتی که به عنوان بخشی از پاسخ استرس در ارگانیسم رخ می دهد ، تاثیرات جانبی بسیاری دارند و اگر استرس تداوم یابد یا شدت گیرند می توانند آسیب زا واقع شوند . بنابراین پاسخ های استرس ممکن است پیامدهایی را برای سلامت ایجاد نمایند . مثلا برانگیختگی فیزیولوژیکی متداوم یا افزایش متناوب برانگیختگی می تواند موجب فرسودگی سیاهرگ ها و سرخرگ های قلبی شود ، به تشکیل لخته کمک کند ، مقاومت میزبان در برابر میکروب ها را سرکوب سازد و سایر عواقب فیزیولوزیک را در پی داشته باشد ( باوم و کوهن ، 1998 ) . بعلاوه پیامد های استرس نظیر ضعف عملکرد های حل مسأله و انجام تکلیف ، روابط اجتماعی نا مطلوب و تضعیف کیفیت زندگی می تواند بر تصمیم گیری در مورد رفتارهای سلامت پر خطر ، موثر واقع شود و بدین ترتیب به صورت غیر مستقیم بر سلامت و بیماری افراد تاثیر گذار باشد ( هیپونیمی ، 2004 ) .
با توجه به مطالب فوق میتوان به ارتباط تاب آوری و بیماری عروق کرونر پرداخت و از آنجا که تا به حال در این مورد پزوهشی صورت نگرفته است پزوهش حاضر می تواند به نتایج خوبی دست یابد .

فصل سوم:
روش تحقیق

3-1 روش پژوهش
این تحقیق یک مطالعه از نوع علی – مقایسه ای و از نظر هدف از نوع کاربردی است که ابعاد کمال گرایی، سیستم های بازداری /فعال سازی رفتاری و تاب آوری به عنوان متغیر پیش بین با بیماریهای قلبی به عنوان متغیر ملاک در دو گروه افراد بیمار و گروه سالم مورد بررسی قرار می گیرند .

3-2 جامعه پژوهش
کلیه بیماران قلبی – عروقی و کارکنان بیمارستان های شهید مدرس ، امام حسین و بیمارستان فوق تخصصی قلب و عروق شهید رجایی در شهر تهران در سال 1392 جامعه پژوهش بودند .

3-3 محیط پژوهش
این پژوهش در بیمارستان انجام شده است . بیماران و کارکنان در بخشهای CCU ، POST CCU و آنژیوگرافی بودند .

3-4 نمونه پژوهش
بیمارانی که تشخیص بیماری کرونر قلب گرفته بودند و کارکنا ن بیمارستان که این افراد از لحاظ سن و تحصیلات با گروه بیماران قلبی – عروقی همتا شدند .بیماران به تشخیص پزشک قلب و عروق و سرپرستاربخش معرفی می شدند .

3-5 روش نمونه گیری
ابتدا از بین 10 بیمارستان تخصصی دولتی قلب و عروق 3 بیمارستان به تصادف انتخاب شد . نمونه به شیوه هدفمند و در دسترس انتخاب شد .
3-6 حجم نمونه و روش محاسبه آن
برای براورد حجم نمونه از روش استفاده شد. با قرار دادن نمرات لازم در این فرمول حجم نمونه مشخص شد . نمونه ای به حجم 167 نفر تعیین شد و پس از انتخاب هر فرد توضیحاتی در مورد پرسشنامه ها و هدف از اجرای آزمون و نحوه پاسخگویی ارائه گردید.درنهایت پس از حذف پرسشنامه های ناقص حجم نمونه برای هر گروه (بیمار و سالم )150 مشخص شد.

3-7 مشخصات واحد پژوهش و معیارهای ورود و خروج مطالعه
بیمارستان های تخصصی و فوق تخصصی قلب و عروق و محدوده سنی 15 تا 55 سال با توجه به راهنماییهای سرپرست های بخش قلب و عروق در نظر گرفته شد .تحصیلات (بیسواد – راهنمایی – متوسطه –دانشگاهی ) و سن و داشتن بیماری کرونر قلب معیار ورود و نداشتن وضعیت مناسب جسمی ، نداشتن تمایل به همکاری و داشتن بیماریهای جسمی دیگر به غیر از کرونری قلب معیار خروج مطالعه بودند .
3-8 توضیح ابزار گرد آوری اطلاعات و روایی و پایایی ابزار
مقیاس کمال گرایی
مقیاس کمال گرایی چند بعدی فراست(FMPS) که فراست و همکارانش (1990) با 6بعد طراحی کردند که شامل :
نگرانی زیاد در مورد اشتباهات ،معیارهای شخصی ،انتظارات والدین ،انتقاد والدین ،تردید در مورد فعالیت و سازماندهی میباشد.این مقیاس 35 جمله در 6 بعد است . بعلاوه نمره کمال گرایی کلی از طریق جمع کردن نمره همه 35 عبارت آزمون به دست می آید . نمره بالا در این آزمون حاکی از کمال گرایی بالای فرد در حیطه مورد نظر است فراست و همکاران (1993) میزان ضریب همسانی درونی زیر مقیاس های آزمون بین 73/0 تا 93/0 و ضریب همسانی درونی کل آزمون را 90/0 گزارش کرده اند . در یک نمونه استرالیایی نیز ضریب همسانی درونی زیر مقیاس های آزمون 770 تا 90/0 و ضریب همسانی درونی کل آزمون 91/0 بوده است (لیند – استیونسون ، هیرن ،1999) .اعتبار همگرا و افتراقی چند بعدی کمال گرایی فراست نیز از طریق رابطه مثبت معنادار این آزمون با مقیاس کمال گرایی برنز (1980) ، مقیاس خودارزیابی آزمون باورهای غیرمنطقی (جونز ،1968) و زیر مقیاس کمال گرایی پرسشنامه اختلالات خوردن (فلت ، هویت ، بلانک اشتاین و گری ، 1998) به اثبات رسیده است .
مقیاس سیستم های بازداری و فعال سازی رفتاری (BIS/BAS) شامل:پرسشنامه ای با 20 ایتم است که BIS شامل 7آیتم و مقیاس BAS13 آیتم می باشد. مقیاس BAS سه زیر مقیاس دارد که شامل :پاسخ به پاداش (5 آیتم)،سائق (4 آیتم)و جستجوی شادی و تفریح (4 آیتم) می باشد. .
مطابق با نظریه اصلاح شده RST و تحلیل عاملی هایم و همکاران (2008) این مقیاس دارای پنج زیر مقیاس می باشد که عبارتند از :
سیستم بازداری رفتاری – اضطراب (BIS-Anxiety) ، سیستم جنگ / گریز / بهت /ترس (FFFS- Fear ) ، زیر مقیاس پاسخ دهی در برابر پاداش سیستم فعال سازی رفتاری (BAS-RR) ، زیر مقیاس کشاننده سیستم فعال سازی رفتاری (BAS-D) ، زیر مقیاس تفریح طلبی سیستم فعال سازی رفتاری (BAS-FS) .
هر آیتم BAS/BIS در یک مقیاس 4 درجه ای از نوع لیکرت درجه بندی شده است ثبات درونی مقیاس BIS 74/0 گزارش شده است(کاروروایت،1994)و ثبات درونی برای مقیاس BAS به ترتیب 73/0 ، 76/0 ،66/0 گزارش شده است(کارور و وایت،1994).
در مطالعه ی عطری فرد (1385) ثبات درونی مقیاس BIS ، 47/0 و ثبات درونی زیر مقیاس BAS به ترتیب بالا 73/0 ، 60/0 ، 78/0 گزارش شده است.
مقیاس تاب آوری کانر _دیوید سون (CD-RISC):یک ابزار 25 سوالی است که سازه تاب آوری را در اندازه های پنج درجه ای لیکرت از صفر تا چهار را می سنجد.حداقل نمره تاب آوری آزمودنی در این مقیاس صفر و حداکثر نمره وی صد است .نتایج مطالعه ی مقدماتی مربوط به ویژگی های روانسنجی این مقیاس ، پایایی و روایی آن را تایید کرده است(کانر و دیوید سون،2003).
همسانی درونی ،پایایی باز آزمایی و روایی همگرا و واگرای مقیاس کافی گزارش شده اند و گرچه نتایج تحلیل عاملی اکتشافی وجود پنج عامل (شایستگی/استحکام شخصی،اعتماد به غرایز شخصی/تحمل عواطف منفی،پذیرش مثبت عواطف/روابط ایمن،مهار،معنویت)را برای مقیاس تاب آوری تایید کرده است.پایایی و روایی فرم فارسی مقیاس تاب آوری نیز در مطالعات مقدماتی نمونه های بهنجار و بیمار مورد بررسی و تایید قرار گرفته است(بشارت ،1386) .
برای تعیین روایی ابتدا همبستگی هر گویه با نمره کل مقوله محاسبه و سپس از روش تحلیل عامل استفاده شده است . محاسبه هر نمره با نمره کل نشان داده است که به جز مورد (گویه 3) ضرایب بین 41/0 تا 64/0 بودند در مرحله بعد گویه های مقیاس با استفاده از روش مؤلفه های اصلی مورد تحلیل عاملی قرار گرفته بودند .پیش از استخراج عوامل براساس ماتریس همبستگی گویه ها در شاخص KMO (آزمون کرویت ، بارتلت ) محاسبه شده بودند .مقدار KMO برابر 87/0 و مقدار خی دو در آزمون بارتلت برابر 28/556 بود که هر شاخص کفایت شواهد برای انجام تحلیل عامل را نشان داده است . پس از این مرحله برای تعیین تعداد عوامل از ملاک شیب خط نمودار و ارزش ویژه بالاتر از یک استفاده شده است .براساس شیب خط یک عامل در مقیاس قابل استخراج بوده است . پس ازاستخراج عامل ، ماتریس بار عاملی مورد چرخ به روش واریکماس قرار گرفته بود سپسبار عاملی هر سوال نسبت به مقوله محاسبه و تنها گویه 3 به دلیل بار عاملی پایین از تحلیل نهایی کنار گذاشته شده است .بدین ترتیب 21 گویه در تحلیل نهایی مورد استفاده قرار گرفته بودند .
پایایی : به منظور تعیین پایایی از روش آلفای کرونباخ استفاده شده است که ضریب پایایی حاصله برابر با 89/0 گزارش شده است .

3-9 روش گرد آوری اطلاعات
ابتدا لیست بیماران کرونری قلب در اختیار قرارمی گرفت و با توجه به سن و تحصیلات آنها بیمار انتخاب میشد که پس از انتخاب هر فرد توضیحاتی در موردپرسشنامه و هدف از اجرای آزمون و نحوه پاسخگویی ارائه می گردید در مورد کارکنان هم با توجه به سن و تحصیلات (بیسواد – راهنمایی – متوسطه – دانشگاهی )با گروه بیماران قلبی همتا شده و پس از پاسخگویی به سوالات پرسشنامه که به صورت فردی اجرا میشد پرسشنامه ها جمع آوری شده و برای تجزیه و تحلیل نهایی آماده می گردید.
3-10 روش تجزیه و تحلیل دادها
در تحقیق حاضر با استفاده از نسخه نرم افزار spss ، ابتدا داده ها وارد شدند و با توجه به متغیر های جمع آوری شده به منظور توصیف آن ها از شاخص های مناسب آمار توصیفی نظیر فراوانی و درصد ، شاخص های گرایش مرکزی و پراکندگی استفاده شد .علاوه بر این به منظور آزمون فرضیه های تحقیق با توجه به مفروضه های آزمون حسب مورد از روش های آماری تحلیل رگرسیون لوجستیک دو جمله ای و یومان ویتنی استفاده شد .

3-11 محدودیت های پژوهشی
نمونه پژوهش حاضر به روش نمونه گیری هدفمند انتخاب شد . به دلیل نرمال نبودن داده ها از مانووا استفاده نشد . عدم کنترل وضعیت اجتماعی / اقتصادی ، حمایت اجتماعی ، باورها و ارزش های معنوی از جمله محدودیت های پژوهش محسوب میشوند .

3-12 ملاحضات اخلاقی
توجه به رضایت آگاهانه بیماران و افراد سالم ، دادن اطمینان به افراد در مورد محرمانه بودن اطلاعات آنها از ملاحضات اخلاقی بود .بعلاوه به شرکت کنندگان اعلام شد که در صورت تمایل و به منظور آگاهی از نتایج پژوهش می توانند به پژوهشگر مراجعه کنند .

فصل چهارم
تحلیل آماری داده ها

1-4 مقدمه
با توجه به متغیرهای مورد مطالعه و داده های جمع آوری شده به منظور توصیف آن ها از شاخص های مناسب آمار توصیفی نظیر فراوانی و درصد، شاخص های گرایش مرکزی و پراکندگی استفاده شد. علاوه بر این، به منظور آزمون فرضیه های تحقیق با توجه به مفروضه های آزمون های حسب مورد از روش های آماری تحلیل رگرسیون لوجستیک دوجمله ای و U مان- ویتنی استفاده شده است.

2-4)توصیف داده ها
در این قسمت از فصل چهارم داده های به دست آمده از اندازه گیری متغیرهای مختلف، حسب مورد با استفاده از روش های مناسب آمار توصیفی نظیر فراوانی، درصد، میانگین، انحراف معیار و شاخص های توزیع توصیف می شوند.
جدول 4-1 : فراوانی و درصد آزمودنی ها به تفکیک جنسیت
جنسیت فراوانی درصد
زن 146 7/48
مرد 154 3/51
جمع 300 0/100

همان طور که در جدول بالا ملاحظه می شود شرکت کنندگان از نظر جنسیت تقریبا” یکسان هستند (7/48 درصد در برابر 3/51 ).

جدول 4-2 : فراوانی و درصد آزمودنی ها به تفکیک تحصیلات
تحصیلات فراوانی درصد
بیسواد 37 3/12
راهنمایی 56 7/18
متوسطه 114 38
دانشگاهی 93 31
جمع 300 0/100
همان طور که در جدول بالا ملاحظه می شود بیش از یک سوم شرکت کنندگان دارای تحصیلات متوسطه، کمتر از یک سوم تحصیلات دانشگاهی داشتند. 7/18 درصد نیز تحصیلات در حد راهنمایی داشتند و 3/12 درصد هم بی سواد بودند.

جدول 4-3 : فراوانی و