معنادار وجود دارد. نتایج، همچنین نشان داد که بین استرس تحصیلی و عملکرد تحصیلی رابطه منفی و معنادار وجود دارد. عامل‌های برون‌گرایی و وظیفه شناسی با استرس تحصیلی رابطه منفی و معنادار و با عامل روان نژند خویی رابطه مثبت و معنادار نشان داد. نتایج تحلیل رگرسیون سلسله مراتبی نشان داد که صفات شخصیتی برون گرایی و روان نژند خویی هر کدام به ترتیب 5% و 3% از واریانس استرس تحصیلی را تبیین کردند. همچنین، نتایج تحلیل رگرسیون سلسله مراتبی در پیش بینی عملکرد تحصیلی نشان داد که عامل‌های شخصیتی وظیفه شناسی و روان نژند خویی و متغیر استرس تحصیلی هر کدام به ترتیب 12%، 10%، 6% از واریانس عملکرد تحصیلی را تبیین کردند.
تحقیق مقیمیان و کریمی (1391)، با عنوان ارتباط صفات شخصیت و انگیزش تحصیلی در دانشجویان پرستاری نشان داد انگیزش تحصیلی با صفت وظیفه شناسی (234/0=p؛ 000/0 r=) و برونگرایی (001/0r=؛ 202/0p=) همبستگی مستقیم و با صفت روان رنجور خویی همبستگی معکوس (219/0p=؛ 000/0 r=) دارد. بین انگیزش تحصیلی و صفت پذیرش و سازگاری رابطه معنی داری مشاهده نشد. یافته‌ها این مطالعه نشان داد برخی از صفات شخصیت تبیین کننده انگیزش پیشرفت تحصیلی در دانشجویان پرستاری می باشند.
انگیزش تحصیلی تنها پیامد هوش فردی یا امکانات سخت افزاری موجود در محیط نیست، بلکه جنبه‌‌های روان شناختی افراد مانند صفات شخصیت و سبک‌‌های یادگیری نیز نقش مهمی دارند (بیزاتو وهمکاران 2000).
نتایج پژوهش‌‌های مختلف به وجود رابطه مثبت و منفی بین انگیزش تحصیلی و صفات شخصیت در مقاطع مختلف تحصیلی اشاره کرده اند (عبیدی 2005).
برخی مطالعات تأکید کرده اند که عوامل شخصیتی به ویژه در سطوح بالاتر تحصیلات رسمی، در پیش بینی عملکرد تحصیلی نقش بسزایی ایفا می‌کنند و با کاهش توان پیش بینی کننده اندازه‌‌های مربوط به توانایی‌‌های شناختی در سطوح بالاتر تحصیلات رسمی، بر سهم متغیر‌های شخصیتی افزوده می‌شود (حجت و همکاران 2003).
رابین و نوفلند (2007) در مطالعه خودبه این نتیجه رسیدند که منظم بودن، سخت کوشی، پشتکار، پیشرفت مداری و دقت می‌تواند حتی در افرادی که از بهره هوشی پایینی برخوردارند پیش بینی کننده مثبتی برای وضعیت تحصیلی آنان به شمار آید.
زانگ (2006) نشان داده است که صفات شخصیتی روان رنجورخویی، برونگرایی و سازگاری به اندازه عامل‌‌های پذیرش و وظیفه شناسی بر انگیزش و عملکرد تحصیلی مورد توجه قرار نگرفته اند و روان رنجورخویی می‌تواند اثر مثبت یا منفی بر این متغیرها به همراه داشته باشد. کاردوم وکراپیک (2001) روابط مثبت و معناداری بین پیشرفت تحصیلی و عامل‌‌های پذیرش، وظیفه شناسی و روان رنجورخویی یافتند.
نتایج مطالعه کرتکوف (2004) از یک طرف بر رابطه منفی و معنادار بین روان رنجورخویی و انگیزش تحصیلی، و از طرف دیگر بر رابطه مثبت بین وظیفه شناسی و پذیرش با عملکرد تحصیلی تأکید کردند.
ادبیات پژوهش نشان می‌دهد که تبیین تغییرپذیری نمرات عملکرد تحصیلی دانشجویان با تأکید بر اندازه‌‌های ناوابسته به توانایی از قبیل صفات شخصیت حجم قابل ملاحظه ای از مطالعات را به خود اختصاص داده است به عبارت دیگر، تبیین محدود تغییرپذیری نتایج تحصیلی دانشجویان با تأکید بر اندازه‌‌های شناختی، محققان را نسبت به اهمیت نقش متغیر‌های مستقل از توانایی، بیش از پیش آگاه کرد. گستره قابل ملاحظه ای از تحقیقات نشان می‌دهند که صفات شخصیتی، مستقل و متمایز از توانایی‌‌های شناختی یادگیرندگان، در پیش بینی عملکرد تحصیلی آنان دخالت دارند (شکری 1386).
نتایج پژوهش کهرازئی و همکاران (1384) نشان دادکه دانشجویان دارای افت تحصیلی درمقایسه با دانشجویان عادی (بدون تفکیک جنسیت) ازسلامت روان کمترودر خرده مقیاسهایscl-90 (شکایت جسمانی، وسواسی، حساسیت درروابط متقابل، افسردگی، اضطراب، پرخاشگری، ترس مرضی، افکارپارانوئیدی و روان پریشی) بطور معناداری شدت بیشتری را نشان دادند.
نتایج تحقیق رضائی، خورشا ومقامی (1391) نشان داد که بین ویژگی شخصیتی مسئولیت پذیری یا وظیفه شناسی و عملکرد تحصیلی دانشجویان گروه‌‌های علوم پایه رابطه مثبت و معنی داری وجود دارد. عملکرد تحصیلی با باور‌های انگیزشی خودکارآمدی و همچنین استراتژی‌های شناختی و خود نظم دهی در هر دو گروه علوم انسانی و علوم پایه رابطه مثبت و معنی دار دارد. نتایج تحلیل رگرسیون نیز نشان داد که باور انگیزشی خودکارآمدی در عملکرد تحصیلی دانشجویان رشته‌‌های علوم انسانی و ویژگی شخصیتی مسئولیت پذیری یا وظیفه شناسی در عملکرد تحصیلی دانشجویان رشته‌‌های علوم پایه بیشترین سهم را دارند.
کوستا و مک کری (1992) و‌هایز و جوزف (2003) در پژوهشی در رابطه با ویژگی‌های شخصیتی و کنترل تکانه‌ها در عده ای از دانشجویان نشان دادند افرادی که در بعد با وجدان بودن دارای نمره‌های بالا هستند، در زمینه‌های حرفه ای و دانشگاهی افراد موفقی هستند، قابل اعتمادتر بوده و پرخاشگری کمتری دارند.
آتش روز، پاکدامن و عسگری (1387) در پژوهشی تحت عنوان ارتباط بین پنج رگه شخصیتی و پیشرفت تحصیلی در رابطه با تفاوت ویژگی‌های شخصیتی در دختران و پسران، نشان دادند که بین دو جنس دختر و پسر در ویژگی‌های روان رنجورخویی و انعطاف پذیری تفاوت معنادار وجود ندارد ولی در ویژگی‌های برونگرایی، با وجدان بودن و توافق پذیری تفاوت معنادار وجود دارد و دختران سطوح بالاتری را در مؤلفه‌های برون گرایی، توافق پذیری و با وجدان بودن نسبت به پسران به دست آورده اند.
تمنائی فر، سلامتی ودشتیان زاده (1391) در پژوهش خود تحت عنوان ارتباط بین پنج رگه شخصیتی و عملکرد تحصیلی دانشجویان با هدف بررسی رابطه بین رگه‌‌های شخصیت و عملکرد تحصیلی در دانشجویان انجام شده است. نمونه پژوهش شامل 340 دانشجوی دانشکده ادبیات دانشگاه کاشان (116 پسر، 224 دختر) بود که از طریق روش نمونه گیری تصادفی انتخاب شدند. ابزار پژوهش پرسشنامه رگه‌‌های پنجگانه شخصیتی نئو (فرم کوتاه) بود. برای اندازه گیری عملکرد تحصیلی از معدل دانشجویان استفاده شد. برای تجزیه و تحلیل داده‌ها از ضریب همبستگی و رگرسیون گام به کام استفاده شد. نتایج نشان داد که پیشرفت تحصیلی با رگه‌‌های برونگرایی، گشودگی، مقبولیت و وظیفه شناسی همبستگی مثبت و با روان آزردگی همبستگی منفی دارد. نتایج رگرسیون گام به گام نشان داد که دو رگه برون گرایی و روان آزردگی حدود 21 درصد واریانس عملکرد تحصیلی را تبین می‌کنند. نتایج پژوهش حاضر، ضرورت بازشناسی رابطه صفات شخصیت با عملکرد تحصیلی را مورد تأکید قرار می‌دهد بر این اساس لازم است که سیستم‌‌های آموزشی در ارزشیابی عملکرد تحصیلی به تأثیر رگه‌ها و صفات شخصیت توجه داشته باشند.
فرهاد اشرف آبادی، بهروز کریمی (1392) درپژوهش خود باعنوان رابطه ویژگی‌های شخصیت با عملکرد تحصیلی دانشجویان دانشکده‌های فنی مهندسی و علوم اجتماعی دانشگاه رازی به بررسی رابطه ویژگی‌های شخصیتی بر عملکرد تحصیلی دانشجویان پرداخته اند. روش تحقیق توصیفی از نوع همسبتگی بوده. جامعه آماری کلیه دانشجویان کارشناسی دانشگاه رازی کرمانشاه (دانشکده‌های فنی مهندسی و علوم اجتماعی) در سال تحصیلی 1392-1391 می‌باشد. نمونه ای متشکل از 200 آزمودنی (100 نفر دانشجوی دختر و100 نفر دانشجوی پسر) به روش نمونه گیری خوشه ای طبقه ای انتخاب، و فرم خلاصه شده پرسشنامه پنج عاملی شخصیتی نئو اجرا شد. برای متغیر عملکرد تحصیلی دانشجویان، معدل آنها از طریق دانشگاه مورد مطالعه، جمع آوری شد. نتایج همبستگی نشان داد که پیشرفت تحصیلی با روانرنجوری همبستگی منفی معنادار، و باسازگاری و وظیفه شناسی همبستگی مثبت و معنادار دارد. نتایج رگرسیون مشخص کرد که ویژگی‌های شخصیتی وظیفه شناسی، روانرنجوری و برونگرایی پیش بینی کننده‌های معدل (پیشرفت تحصیلی) می‌باشند که در مجموع توانستند 54/0 واریانس عملکرد تحصیلی را تبیین می‌کنند. جنبه‌‌های روان شناختی افراد مانند صفات شخصیت نقش مهمی در پیشرفت تحصیلی افراد ایفا می‌کنند.
شکری، کدیور، فرزاد، سنگری (1385) در پژوهشی با عنوان صفات شخصیتی، رویکرد یادگیری و پیشرفت تحصیلی نشان دادندکه بین مولفه‌‌های شخصیت پذیرش، وظیفه شناسی و سازگاری و رویکرد یادگیری عمیق اثر مثبت و معنا دار وجود دارد. به علاوه پذیرش و وظیفه شناسی اثر منفی و روان رنجوری و برون گرایی اثر مثبت و معنادار بر رویکرد یادگیری سطحی نشان دادند. اثر غیر مستقیم پذیرش، وظیفه شناسی و سازگاری از طریق رویکرد عمیق بر پیشرفت تحصیلی، مثبت، و اثر غیر مستقیم پذیرش، وظیفه شناسی از طریق روش مطالعه ی سطحی و پیشرفت تحصیلی، منفی بدست آوردند.
نتیجه تحقیق لایدار، پولین والیک (2008) نشان دهنده رابطه منفی روان رنجوری با پیشرفت تحصیلی است. افزون بر این، مولفه‌های روان رنجوری با متغیر اضطراب رابطه مثبت معنی دار دارد (زیدنر و متیوز 2000، نقل از پرموزیک و فرنهام، 2004).
نتایج پژوهشی بارتن و نلسون (2007) که برروی دانشجویان سال اول آموزش از راه دور و با هدف بررسی ارتباط میان صفات شخصیتی با پیشرفت تحصیلی انجام گردیده در خصوص صفت شخصیتی وظیفه شناسی با پیشرفت تحصیلی این نتیجه حاصل شد که ارتباط معناداری با پیشرفت تحصیلی دارد و به طور کلی در این پژوهش کلیه صفات شخصیتی توانستند پیشرفت تحصیلی را پیش بینی نمایند.
واگرمن و فاندر (2008) در پژوهش خود به این نتیجه دست یافتند که رابطه مثبتی بین وظیفه شناسی با پیشرفت تحصیلی وجود دارد.
فرقانی (1382) طی پژوهش با عنوان بررسی سلامت روانی دانشجویان پزشکی دانشگاه علوم پزشکی کردستان که با پرسشنامه sql-90 انجام داده است نتیجه گرفته که 2/43 درصد از دانشجویان فاقد سلامت روانی بوده اند و همچنین گزارش کرده که میانگین معدل افراد دارای اضطراب و اختلال عملکرد اجتماعی کمتر از گروه مقابل بوده است.
فروزنده و همکاران (1381) طی پژوهش خود نتیجه گرفتند که 43/8 درصد از دانشجویان دوره شبانه شهرکرد فاقد سلامت روانی بوده است. همچنین براساس نتایج پژوهش فوق بین وضعیت سلامت روانی دانشجویان و وجود حوادث استرس زا یکساله اخیر رابطه معنی داری (01/0p) وجود داشته است.

نتایج برخی از پژوهش‌ها نشان داد، دانش آموزان و دانشجویانی که از جدیت و وجدان بالایی برخوردارند در فعالیت‌‌های تحصیلی خود کنجکاو، طالب پیشرفت، سخت کوش و واجد پشتکار هستند. چنین ویژگی‌هایی به خوبی با مفهوم ویژگی شخصیتی سخت رویی که کوباسا تعریف نموده منطبق است. جالب توجه آن که، سخت رویی شخصیتی ارتباط مثبتی با سخت کوشی و جدیت در کار دارد. شخصی که از تعهد بالایی بر خوردار است، براهمیت، ارزش و معنای این که چه کسی است و چه فعالیتی انجام می‌دهد، باور دارد و بر همین مبنا قادر است در مورد هر آنچه که انجام می‌دهد، معنایی بیابد و کنجکاوی خود را برانگیزد. دانشجویانی که از ویژگی تعهد بالایی برخوردار هستند، با علاقه وافری در فعالیت درسی خود غوطه ور شده و این موقعیت را به عنوان بهترین شیوه، برای نیل به اهداف آموزشی خود تلقی می‌کنند. چنین نگرشی باعث می‌شود که دانشجو یا دانش آموز، دوره تحصیلی را به عنوان موقعیتی مهم، ارزشمند و جالب ارزیابی نموده و زمان بیشتری را به آن اختصاص دهد (گومز و مکلارن 2006).

فصل سوم
روش‌شناسی‌تحقیق

3-1- مقدمه
دستاوردها و نتایج هر پژوهش علمی به همان اندازه قابل استناد و حایز ارزش است، که از روش‌‌های درست و معتبر اخذ شده باشند. به عبارت دیگر به کارگیری یک روش تحقیق علمی و قابل اطمینان از مهمترین اصول و معیارها در یک پژوهش محسوب می‌شود و دستیابی به شناخت علمی و اهداف مورد نظر بدون گزینش یک راه و روش صحیح و منطقی امکان پذیر نیست. لذا لازم است در امر پژوهش با توجه به موضوع مورد مطالعه، امکانات موجود و اهداف مورد نظر، مناسب‌ترین شیوه‌ها را برگزید تا بتوان داده‌‌های مورد نیاز را جمع آوری نمود و به کشف و تجزیه و تحلیل واقعیت‌ها دست یافت.

3-2- روش تحقیق
باتوجه به فرضیات مطرح شده این بررسى یک تحقیق پس رویدادى و از نوع علمى مقایسه‏است. که با هدف بررسی اثر ویژگی‌های شخصیت و عوامل دموگرافیک بر عملکرد تحصیلی صورت می‌گیرد. جامعه پژوهش را دانشجویان مدد جو و عادی شاغل به تحصیل در دانشگاه‌های مختلف شهرستان دره شهر تشکیل می‌دهد. نمونه گیری به صورکاملاً تصادفی انجام شد. بدین ترتیب که آمار مربوط به تعداد کل دانشجویان به تفکیک هر دانشگاه مشخص و با توجه به نسبت جمعیت هر دانشکده به جمعیت کل دانشجویان دانشگاه تعداد نمونه‌‌های مورد نیاز از هر دانشگاه مشخص گردید

3-3- ابزار گردآوری داده ها
3-3-1- پرسشنامه مشخصات فردى و خانوادگى: محقق ساخته
به کمک این پرسشنامه می‌توان اطلاعات جمعیتی از قبیل جنس، محل سکونت، معدل دروس، تعداد افراد خانواده و…. بدست آورد.

3-3-2- پرسشنامه شخصیتی تجدیدنظر شده نئو
نسخه‌ی تجدید نظر شده‌ی پرسشنامه‌ی شخصیتی ([1[NEO PI-R) NEO (کوستا و مک کری 1992) نوعی خود سنجی ویژگی‌های شخصیتی است که مبتنی بر یک مدل معروف شخصیتی به نام مدل پنج عاملی است (گولدبرگ 1993). مدل پنج عاملی چهار دهه سابقه‌ی تحول داشته است (دیگمن 1990) و محصول سنت واژگان (تحلیل صفات موجود در زبان انگلیسی و