Islamic Azad university
Sari Branch
A masters, Thesis To Get M.A Degree
Subject
Fields, the Effects and Consequences of Couples’ Treachery in Terms of rEligion and Psychology
Thesis Advisor:
(ph.D) Ebrahim Fallah
Consulting Advisor:
Seyyed Ahmad Mirian.(ph.D)
By:

Summer 2016

تقدیم به:
به خانواده عزیزم که در طی این مسیر همواره یار و یاورم بوده اند.

با تشکر از :
تمامی اساتید محترم به ویژه دکتر سید احمد میریان و دکتر ابراهیم فلاح که از تلاششان به خاطر روشنگری در زمینه تحقیق و پژوهش این پایان نامه،از خداوند برایشان سربلندی و طول عمر مسئلت دارم.

چکیده
خیانت برقراری هرگونه ارتباط جنسی با فردی غیر از همسر شرعی و قانونی است. یکی از تعهدات زن و شوهر نسبت به یکدیگر در همه اقوام و ادیان، وفاداری و عدم خیانت در زندگی مشترک است. و همواره خیانت یک امر مذموم و ناپسند به شمار می‌آمده است. خبرها و مشاهدات حاکی از افزایش این آسیب در ایران بلکه در همه دنیا می‌باشد، در این تحقیق ابعاد گوناگون آن مورد بررسی قرار گرفته است که از این رو دو فرضیه مطرح است: اول اینکه مرد یا زن نمی‌تواند به جهت خیانت همسرش او را از هیچ یک از حقوق خود محروم نماید.و دوم موضع قانونگذار شرعی و عرفی نسبت به خیانت زوجه از خیانت زوج بسیار شدیدتر است. دلایل و انگیزه‌ی مردان خیانتکار برای داشتن روابط خارج از رابطه زناشویی تا اندازه‌ای متفاوت از انگیزه‌های زنان خیانتکار می‌باشد. تعارضات حل نشده، عزت نفس پایین، عوامل روانی و شخصیتی، فرهنگی، محیطی و اجتماعی همگی در پیدایش خیانت نقش دارند. علاوه بر مباحثی که در روانشناسی پیرامون خیانت، علل و آثار آن مطرح است این موضوع دارای عوارض و آثار بسیاری از منظر فقهی می‌باشد. همچون تداوم یا عدم تداوم زوجیت و لزوم فسخ یا طلاق پس از خیانت و نیز وضعیت مهریه و نفقه، حضانت فرزندان و سقوط یا عدم سقوط حق تمکین زوج و مباحث دیگری که همگی لازم است مورد بررسی قرار گرفته است هرچند در قانون مدنی به تکلیف وفاداری زن و شوهر به دلیل بدیهی بودن این تکلیف هیچ اشاره‌ای نشده است. اما از منظر حقوقی این مسئله بدون ضمانت نیست و در صورت تخلف از آن می‌توان به عنوان سو رفتار یا ارتکاب جرمی که با حیثیت خانوادگی تعارض دارد، درخواست طلاق نمود. و همسری که زیان می‌بیند می‌تواند درخواست جبران خسارت مالی و معنوی کند. همچنین روابط نامشروع از سوی زنان و مردان متاهل براساس قوانین جزایی مجازات سختی را در پی خواهد داشت.
کلید واژگان:خیانت همسران، زوج، زوجه، ازدواج، طلاق، زنا

مقدمه
خیانت معانی متفاوتی دارد، در قانون، خیانت دلالت بر جرم‌هایی دارد که بر علیه حاکمیت یا ملتی رخ می‌دهد. و به کسی که عمل خیانت از وی سرزده، خائن اتلاق می‌گردد. تعریفی دیگر از خیانت عبارت است از سوء استفاده از اعتماد شخص یا یک گروه و انجام عملی که آن ها را از لحاظ مادی یا معنوی متضرر سازد. که منظور ما در این پایان‌نامه خیانت همسران به یکدیگر است. خیانت همسران برقراری هرگونه ارتباط جنسی با فردی غیر از همسر شرعی و قانونی است که مشکل آفرینی‌ها و آسیب‌های خاص خود را در میان اعضای خانواده و افراد وابسته و سایرین به وجود می‌‌آمد و اغلب زوج‌ها مصونیت چندانی در برابر آسیب و یا اختلال ندارند. به عبارت دیگر همسران در این مورد آگاهی‌های لازم را ندارند و نمی‌دانند، ماهیت این آسیب چیست؟ چگونه تشکیل می‌‌گردد و عوامل زمینه ساز و آشکارساز آن کدام هستند و چگونه می‌‌توان از آن پیشگیری و در صورت روی دادن چنین مواردی چه اقدام‌هایی لازم و بهتر است انجام گیرد؟
انگیزه اصلی برای نوشتن این پایان نامه میزان افزایش خیانت همسران در جامعه کنونی است در حال حاضر نیز همسرانی به خیانت به همسر مبتلا و افرادی نیز از چنین امری با وجود تمام تلاش‌ها و مخفی کارهایی که انجام می‌‌شود متوجه می‌‌گردند و مرافعه‌ها، کشمکش‌ها و درگیرهایی پس از کشف صورت می‌‌گیرد، که پیامد آن مشکل آفرین‌هایی را نیز برای فرزندان به همراه خواهد داشت. اگر چه خیانت در ماهیت یکسان است، اما هر همسری واکنش خاص و متفاوتی در ارتباط با این امر از خود نشان می‌‌دهد.

الف-بیان مساله
یکی از ویژگی های ازدواج، تعهد و پایبندی هر یک از همسران نسبت به یکدیگر و حقوق متقابل است به گونه ای که این تعهد شالوده زندگی مشترک است؛ در غیر اینصورت اعتماد متقابل بین همسران یا اعضای خانواده کمتر و کمتر خواهد شد. در سبب شناسی خیانت دلایل متعددی را می توان برشمرد که به دلیل تفاوت های فردی این دلایل یا عوامل، می تواند در افراد مختلف و جوامع گوناگون و حتی در زمان های (شرایط) مختلف، متفاوت باشد. امروزه در عصری که ارتباطات و شبکه های اجتماعی رونق یافته است، مطابق با آن خیانت نیز رواج پیدا کرده است و زندگی مشترک افراد بسیاری را با خود به تباهی کشانده است. در جهان کنونی برقراری ارتباطات معقول و مشروع ضرورت داشته و از لوازم لاینفک زندگی اجتماعی است، اما آنچه می تواند به این مشروعیت لطمه بزند روابط بی¬ ضابطه ای است که می تواند پایه های روابط اجتماعی را سست کند. زیرا چنین روابطی ضربه جبران ناپذیری بر عفت عمومی و زندگی شخصی و دینی انسان وارد می¬کند. بی بند و باری در معاشرت ها باعث گسستگی و اختلاف در نظام خانواده¬ها و تضعیف مبانی دینی و مذهبی می¬ شود. لذا این پژوهش درنظر دارد با بررسی زمینه‌ها، موارد، آثار و پیامد خیانت زوجین از منظر دینی و روانشناسی گامی موثر جهت آگاهی اجتماعی نسبت به این مشکل بردارد.
ب-اهمیت و ضرورت انجام تحقیق
در زمینه خیانت زوجین، ویلیام گلاسر، روانشناس نامی، بیان می دارد: زوج ها زندگی مشترکشان را با عشق شروع می کنند اما می بینند صمیمیت اولیه به تدریج رنگ می بازد. با گذشت زمان زندگی برخی از همسران به جدایی کشیده می شوداما اکثریت به زندگی مشترکشان با آهنگی یکنواخت و ملال آور ادامه می دهند وب رای تحمل این زندگی به مشروبات الکلی، پرخوری، استفاده از مواد مخدر یا ارتباطات نامشروع روی می آورند. به عقیده این روانشناس، مهمترین انگیزه زن و مرد متأهلی که به سوی روابط نامشروع کشیده می شود، تجربه مجدد صمیمیت فردی و جنسی است. چیزی که دیگ رآ« را در زندگی مشترکشان نمی یابند. بنابراین جذابیت روابط نامشروع بدین دلیل است که هیچ یک از طرفین، عیب جویی، سرزنش و شکوه نمی کنند یا نق نمی زنند.
این در حالی است که شایع ¬ترین آفت آزادی بی¬حد و حصر روابط میان دختر و پسر به ¬وجود آمدن عشق و عاشقی¬های گاه خطرناک است که هم اکنون برخی خانواده¬ها در ایران با عوارض آن روبرو هستند حتی با پیشروی این معضل در بین متأهلان زندگی مشترک بسیاری از زوج ها نیز در معرض آسیب قرار گرفته به طوری که با آمار روز افزون ایجاد روابط پنهانی زوجین روبرو هستیم.
مطالعه حاضر با توجه به اهمیت موضوع و نقش بسیار مهم خانواده در جامعه، سعی دارد ضمن بررسی این امر به بیان دیدگاه و دستورالعمل‌های دینی و اسلامی در این زمینه بپردازد تا با تکیه بر مستندات دینی راهکاری مناسب برای این معضل ارائه دهد.
ج-اهداف تحقیق
اهداف اصلی
• بررسی زمینه‌ها، موارد، آثار و پیامد خیانت زوجین از منظر دینی و روانشناسی
اهداف فرعی
• آگاهی از رابطه بین رضایت زناشویی و خیانت زوجین .
• آگاهی از رابطه بین ارتباطات زوجین و خیانت زوجین .
• آگاهی از رابطه بین مدت زمان ازدواج و خیانت زوجین .
• آگاهی از رابطه بین اعتقادات مذهبی و خیانت زوجین .
آگاهی از نقش دستورالعمل‌های دینی در زندگی زوجین
د-سوالات تحقیق
سوال اصلی
آثار و پیامد خیانت زوجین از منظر قرآن و روان شناسی چیست؟
سوال های فرعی
1-زمینه ها و موارد خیانت زوجین از منظر قرآن و روایات چیست؟
2-راهکارهای جلوگیری از خیانت زوجین از منظر روایات و قرآن چیست؟
ه-فرضیات تحقیق
1-به نظر می رسد آثار و پیامد خیانت زوجین از منظر قرآن و روایات و روان شناسی مطرح شده باشد.
2-گمان می رود زمینه ها و موارد خیانت زوجین از منظر قرآن و روایات و روان شناسی ذکر شده باشد.
3-احتمال می رود راهکارهای جلوگیری از خیانت زوجین در قرآن و روایات و روان شناسی مطرح شده باشد.
و-سوابق تحقیق
در زمینه بررسی عوامل و زمینه ها و پیامدهای خیانت و یا اختلاف زوجین تحقیقات زیادی انجام شده که در ادامه به برخی از آن‌ها اشاره می‌شود. شایان ذکر است تاکنون پژوهشی منسجم و هدفمند در این حوزه با تلفیق منظر دین و روانشناسی صورت نگرفته. لذا تحقیق حاضر از بعد موضوعی برای اولین بار در حال انجام است.
1. آقاجان‌بگلو و مطهرنیا(1393) در مطالعه‌ایی تحت عنوان بررسی علل خیانت زوجین در شهر بوشهر به بررسی علل، آثار و پیامدهای خیانت زوجین پرداختند. در این پژوهش پس از طی مراحل مقدماتی و مرورمراحل تحقیقات داخلی و خارجی که در این زمینه انجام شده است و بعد از مشخص شدن فرضیات تحقیق ، اطلاعاتمورد نیاز جهت تست این فرضیات از طریق پرسشنامه محقق ساخته استفاده شده است حجم نمونه زوجینی که بهعلت خیانت در 5ساله اخیر درشهر بوشهر طلاق گرفته اند و تعداد آن 137 زوج می باشد از طریق فرمول کوکرننتایج زیر حاصل گردیده spss محاسبه شده و نمونه 100 نفر از زوجین در شهر بوشهر بدست آمده که با استفاده ازاست.با توجه به نتایج بدست آمده از فرضیات پژوهش همه فرضیات پژوهش تائید شده است بعبارتی بین (رضایت از روابطجنسی، رضایت زناشویی، ارتباطات زوجین، مدت زمان ازدواج ، تماشای برنامه های ماهواره ای ، اعتقادات مذهبی ،حل تعارضات) و خیانت زوجین رابطه معنی داری وجود دارد.
2. عبدی و همکارانش (1390) در مطالعه خود به بررسی خیانت اینترنتی: بررسی نگرش افراد نسبت به فعالیت‌های اینترنتی شریک زندگی پرداختند. نتایج حاصل نشان داد که چه زنان و چه مردان، فعالیتهای جنسی اینترنتی شریک زندگیشان را در مقایسه با فعالیتهای دوستانه و عاطفی اینترنتی، خیانت- آمیزتر قلمداد میکردند. همچنین زنان در مقایسه با مردان، نگرش منفیتری نسبت به فعالیتهای اینترنتی (به خصوص فعالیتهای جنسی اینترنتی) شریک زندگیشان داشتند.
3. کاوه(1387)در پژوهشی که روی 200 نفر از خانم های متأهل مراجعه کننده به مراکز مشاوره انجام داد، به این نتیجه رسید که 48درصد خانم ها شواهد و مدارکی دال بر ارتباط برقرار کردن همسرشان با خانم دیگری را ملاحظه کرده بودند و 27 درصد از شوهران، رابطه جنسی با فردی از جنس مخالف، غیر از همسر را داشته اند.
4.حسینی(1385)، در پژوهشی به بررسی حقوق زن از دیدگاه دینی و اسلامی پرداخته است. نویسنده در مطالعه خود ضمن مرور کاملی بر حقوق اسلامی زن از نگاه دینی به ارتباط زن و مرد و رعایت و عدم رعایت اصول ارتباطی و پیامدهای آن نیز اشاره می‌کند.
5.شهید مطهری در کتاب نظام حقوق زن در اسلام در دو جلد به بررسی نقش و جایگاه زن از دیدگاه دینی و اسلامی پرداخته است و به حقوق متقابل زنان در ارتباطات اجتماعی هم اشارات بسیاری شده است.
ز-روش تحقیق
روش شناسی تحقیق در این مطالعه از نوع کیفی و روش آن توصیفی تحلیلی است .در این روش تحقیق ، ابتدا به کمک اطلاعات گرد‌آوری شده به توصیف وضعیت مورد مطالعه می‌پردازد. سپس با مشوزت کارشناسان ومحققان و روانشناسان به بررسی آثار و پیامدها و دلایل بروز اختلاف و خیانت در زوجین می‌پردازیم، سپس با تکیه بر آیات و روایات و مستندات دینی و اسلامی با بهره‌مندی از مفسران و اسلام‌شناسان در این حوزه به تلفیق نتایج و کسب نتایج نهایی خواهیم به منظور بررسی فرضیه‌های مدنظر خواهیم پرداخت.
ن-موانع و مشکلات تحقیق
-عدم دسترسی به منابع کامل و کافی
-فقر کتابخانه های موجود در ارائه منابع جدید و به روز

فصل اول-خیانت زوجین از دیدگاه روان شناسی

1-1خیانت در لغت و اصطلاح:
خیانت واژه‌ای عربی است و در کتابهای لغت عرب آمده است. در تعریف خیانت گفته شده «مخالفه الحق بنقض العهد فی السّبه» خیانت آن است که در جهت مخالفت با حقی به طور پنهانی عهدی و پیمانی را نقض کنند.
خیانت آن است که برخلاف مصلحت دیگری کاری را به طور پنهانی انجام دادن
مصداق بارز خیانت برقراری ارتباط جنسی با جنس مخالف به طور نامشروع است. مؤید این موضوع تبادر این معنا در اذهان عرف است. اما سوال بسیار مهمی که دراینجا مطرح است این است که آیا ازدواج مجدد هم نوعی خیانت به حساب می‌آید و به عبارت دیگر مردی که با استفاده از مجوز شارع برای ازدواج مجدد اقدام به این عمل مشروع کرده آیا به همسر خود خیانت کرده و در نتیجه در دایره موضوع مورد بحث در این پایان‌نامه می‌گنجد و یا چون عمل او مشروع بوده مرتکب خیانتی نشده و در نتیجه از محل بحث خارج است. آنچه به نظر می‌رسد این است که در اینجا باید میان مواردی که ازدواج مجدد به صورت قانونی انجام می‌گیرد در مواردی که به صورت غیرقانونی انجام می‌گیرد تفصیل قائل شد یعنی در مورادی که ازدواج مجدد بدون رضایت همسر اول صورت می‌گیرد و زوج بدون دلیل موجه همچون عدم تمکین زوجه و … دست به این اقدام می‌زند خیانت به شمار می‌آید و دلیل بر این مسئله نیز تشخیص عرف است. که به نوعی در قوانین ایران همچون قانون مدنی و قانون حمایت