جدول3-7- تیپ و رخساره¬های عمده آبهای زیرزمینی دشت کمیجان در ماه آبی خرداد 90
ردیف محل نمونه‌برداری غلظت آنیونها غلظت کاتیونها تیپ آب رخساره آب تیپ و رخساره نحوه توسعه تیپ و رخساره
1 اسفندان HCO3 SO4 Cl Ca Na+K Mg بی کربناته کلسیک بی کربناته کلسیک توسعه انتقالی
2 انار HCO3 SO4 Cl Ca Na+K Mg بی کربناته کلسیک بی کربناته کلسیک توسعه انتقالی
3 آق تپه SO4 Cl HCO3 Na+K Mg Ca سولفاته سدیک سولفاته سدیک توسعه انتقالی
4 تو تل HCO3 Cl SO4 Na+K Ca Mg بی کربناته سدیک بی کربناته سدیک توسعه انتقالی
5 جوشیروان HCO3 SO4 Cl Mg Ca Na+K بی کربناته منیزیک بی کربناته منیزیک توسعه انتقالی
6 چزان HCO3 Cl SO4 Na+K Mg Ca بی کربناته سدیک بی کربناته سدیک توسعه انتقالی
7 چلبی 1 HCO3 Cl SO4 Ca Mg Na+K بی کربناته کلسیک بی کربناته کلسیک توسعه انتقالی
8 چلبی 2 HCO3 SO4 Cl Na+K Mg Ca بی کربناته سدیک بی کربناته سدیک توسعه مخلوط
9 خماجین HCO3 Cl SO4 Na+K Ca Mg بی کربناته سدیک بی کربناته سدیک توسعه انتقالی
10 دره سبز HCO3 SO4 Cl Ca Mg Na+K بی کربناته کلسیک بی کربناته کلسیک توسعه انتقالی
11 دوراهی عبدالرحیم HCO3 SO4 Cl Na+K Ca Mg بی کربناته سدیک بی کربناته سدیک توسعه انتقالی
12 سمقاور HCO3 SO4 Cl Na+K Ca Mg بی کربناته سدیک بی کربناته سدیک توسعه انتقالی
13 علی آباد HCO3 SO4 Cl Ca Na+K Mg بی کربناته کلسیک بی کربناته کلسیک توسعه انتقالی
14 علی آباد -گرماب HCO3 SO4 Cl Na+K Mg Ca بی کربناته سدیک بی کربناته سدیک توسعه انتقالی
15 عیسی آباد HCO3 SO4 Cl Ca Na+K Mg بی کربناته کلسیک بی کربناته کلسیک توسعه انتقالی
16 غینرجه HCO3 SO4 Cl Ca Na+K Mg بی کربناته کلسیک بی کربناته کلسیک توسعه انتقالی
17 فامرین HCO3 SO4 Cl Na+K Ca Mg بی کربناته سدیک بی کربناته سدیک توسعه انتقالی
18 فضل آباد HCO3 SO4 Cl Mg Ca Na+K بی کربناته منیزیک بی کربناته منیزیک توسعه انتقالی
19 فوران HCO3 SO4 Cl Mg Na+K Ca بی کربناته منیزیک بی کربناته منیزیک توسعه انتقالی
20 فیروز آباد HCO3 Cl SO4 Na+K Ca Mg بی کربناته سدیک بی کربناته سدیک توسعه انتقالی
21 کرت خورد HCO3 SO4 Cl Na+K Ca Mg بی کربناته سدیک بی کربناته سدیک توسعه انتقالی
22 کلوان SO4 HCO3 Cl Na+K Ca Mg سولفاته سدیک سولفاته سدیک توسعه انتقالی
23 شرب کمیجان HCO3 SO4 Cl Na+K Ca Mg بی کربناته سدیک بی کربناته سدیک توسعه انتقالی
24 کوت آباد HCO3 SO4 Cl Ca Mg Na+K بی کربناته کلسیک بی کربناته کلسیک توسعه اساسی
25 نیک ملک HCO3 SO4 Cl Na+K Ca Mg بی کربناته سدیک بی کربناته سدیک توسعه انتقالی
26 امام زاده دهجال HCO3 SO4 Cl Na+K Ca Mg بی کربناته سدیک سدیک توسعه انتقالی
27 خیر آباد Cl SO4 HCO3 Na+K Mg Ca کلروره سدیک کلروره سدیک توسعه انتقالی
28 مهاجر آباد SO4 Cl HCO3 Na+K Ca Mg سولفاته سدیک سولفاته سدیک توسعه انتقالی
29 کوزره 1 Cl HCO3 SO4 Na+K Ca Mg کلروره سدیک کلروره سدیک توسعه انتقالی
30 کوزره 2 HCO3 SO4 Cl Na+K Ca Mg بی کربناته سدیک بی کربناته سدیک توسعه انتقالی
31 قاسم آباد SO4 Cl HCO3 Na+K Ca Mg سولفاته سدیک سولفاته سدیک توسعه مخلوط
32 مجید اباد HCO3 SO4 Cl Na+K Mg Ca بی کربناته سدیک بی کربناته سدیک توسعه انتقالی
33 چیزان HCO3 SO4 Cl Ca Mg Na+K بی کربناته کلسیک بی کربناته کلسیک توسعه مخلوط
34 غینرجه HCO3 SO4 Cl Na+K Ca Mg بی کربناته سدیک بی کربناته سدیک توسعه انتقالی
35 ابراهیم آباد HCO3 SO4 Cl Na+K Ca Mg بی کربناته سدیک بی کربناته سدیک توسعه انتقالی
36 شرب فامرین SO4 HCO3 Cl Na+K Ca Mg سولفاته سدیک سولفاته سدیک توسعه انتقالی
37 میلاجرد 1 Cl SO4 HCO3 Na+K Mg Ca کلروره سدیک کلروره سدیک توسعه انتقالی
38 میلاجرد 2 Cl HCO3 SO4 Na+K Mg Ca کلروره سدیک کلروره سدیک توسعه انتقالی
39 سبز آباد HCO3 Cl SO4 Na+K Mg Ca بی کربناته سدیک بی کربناته سدیک توسعه انتقالی

جدول 3-8- طبقه بندی منابع آب زیرزمینی دشت کمیجان بر حسب سختی در ماه آبی آبان 89
ردیف محل نمونه‌برداری سختی کل سختی موقت سختی دائم کیفیت آب بر اساس سختی کل
1 اسفندان 278.2 278.2 0 سخت
2 انار 181.27 181.27 0 سخت
3 آق تپه 461.53 359 102.53 کاملاٌ سخت
4 تو تل 167.25 167.25 0 سخت
5 جوشیروان 244.75 244.75 0 سخت
6 چزان 171.12 171.12 0 سخت
7 چلبی 1 178.75 178.75 0 سخت
8 چلبی 2 235.56 235.56 0 سخت
9 خماجین 466.57 466.57 0 کاملاٌ سخت
10 دره سبز 220.67 220.67 0 سخت
11 دوراهی عبدالرحیم 244.56 244.56 0 سخت
12 سمقاور 141.49 141.49 0 نسبتاٌ سخت
13 علی آباد 215.56 215.56 0 سخت
14 علی آباد -گرماب 136.51 136.51 0 نسبتاٌ سخت
15 عیسی آباد 518.34 518.34 0 کاملاٌ سخت
16 غینرجه 141.58 141.58 0 نسبتاٌ سخت
17 فامرین 436.78 436.78 0 کاملاٌ سخت
18 فضل آباد 207.01 207.01 0 سخت
19 فوران 210.46 210.46 0 سخت
20 فیروز آباد 467.89 467.89 0 کاملاٌ سخت
21 کرت خورد 204.35 204.35 0 سخت
22 کلوان 284.49 284.49 0 سخت
23 شرب کمیجان 198.34 198.34 0 سخت
24 کوت آباد 241.31 241.31 0 سخت
25 نیک ملک 206.8 206.8 0 سخت
26 امام زاده دهجال 315 315 0 کاملاٌ سخت
27 خیر آباد 567.11 485 82.11 کاملاٌ سخت
28 مهاجر آباد 1663.04 442 1221.04 کاملاٌ سخت
29 کوزره 1 1026.52 1026.52 0 کاملاٌ سخت
30 کوزره 2 618.7 618.7 0 کاملاٌ سخت
31 قاسم آباد 581.72 485 96.72 کاملاٌ سخت
32 مجید اباد 238.42 238.42 0 سخت
33 چیزان 179.38 179.38 0 سخت
34 غینرجه 227.99 227.99 0 سخت
35 ابراهیم آباد 231.27 231.27 0 سخت
36 فامرین 355.22 355.22 0 کاملاٌ سخت
37 میلاجرد 1 263.38 263.38 0 سخت
38 میلاجرد 2 907.86 907.86 0 کاملاٌ سخت
39 سبز آباد 751.61 751.61 0 کاملاٌ سخت

جدول 3-9-طبقه بندی منابع آب زیرزمینی دشت کمیجان بر حسب سختی در ماه آبی خرداد 90
ردیف محل نمونه‌برداری سختی کل سختی موقت سختی دائم کیفیت آب بر اساس سختی کل
1 اسفندان 246.27 246.27 0 سخت
2 انار 202.83 202.83 0 سخت
3 آق تپه 440.91 354 86.91 کاملاٌ سخت
4 تو تل 171.37 171.37 0 سخت
5 جوشیروان 284.49 284.49 0 سخت
6 چزان 156.38 156.38 0 سخت
7 چلبی 1 216.19 216.19 0 سخت
8 چلبی 2 196.14 196.14 0 سخت
9 خماجین 465.93 465.93 0 کاملاٌ سخت
10 دره سبز 216.26 216.26 0 سخت
11 دوراهی عبدالرحیم 367.54 367.54 0 کاملاٌ سخت
12 سمقاور 144.1 144.1 0 نسبتاٌ سخت
13 علی آباد 217.1 217.1 0 سخت
14 علی آباد -گرماب 136.5 136.5 0 نسبتاٌ سخت
15 عیسی آباد 457.06 457.06 0 کاملاٌ سخت
16 غینرجه 147.61 147.61 0 نسبتاٌ سخت
17 فامرین 468.47 468.47 0 کاملاٌ سخت
18 فضل آباد 199.97 199.97 0 سخت
19 فوران 207.92 207.92 0 سخت
20 فیروز آباد 463.44 463.44 0 کاملاٌ سخت
21 کرت خورد 206.23 206.23 0 سخت
22 کلوان 288.53 288.53 0 سخت
23 شرب کمیجان 239.42 239.42 0 سخت
24 کوت آباد 235.42 235.42 0 سخت
25 نیک ملک 205.17 205.17 0 سخت
26 امام زاده دهجال 313.55 313.55 0 کاملاٌ سخت
27 خیر آباد 559.56 484 75.56 کاملاٌ سخت
28 مهاجر آباد 1479.07 321 1158.07 کاملاٌ سخت
29 کوزره 1 1011.74 1011.74 0 کاملاٌ سخت
30 کوزره 2 650.8 650.8 0 کاملاٌ سخت
31 قاسم آباد 562.21 454 108.21 کاملاٌ سخت
32 مجید اباد 211.44 211.44 0 سخت
33 چیزان 186.23 186.23 0 سخت
34 غینرجه 219.55 219.55 0 سخت
35 ابراهیم آباد 232.71 232.71 0 سخت
36 شرب فامرین 344.78 344.78 0 کاملاٌ سخت
37 میلاجرد 1 838.01 838.01 0 کاملاٌ سخت
38 میلاجرد 2 963.79 963.79 0 کاملاٌ سخت
39 سبز آباد 924.71 924.71 0 کاملاٌ سخت

3-5- تغییرات زمانی پارامتر¬های شیمیایی
در این بخش تغییرات زمانی پارامتر¬های شیمیایی آب¬ها با توجه به شاخص¬های آماری آنها مورد توصیف قرار گرفت. بر طبق نظر اسکنلون (Scanlon, 1989) نوسانات فصلی در میزان تغذیه، کنترل کننده¬ی اصلی تغییرات زمانی شیمی آب زیرمینی می¬باشد. زیرا اختلاط آب¬های زیرزمینی ماندگار در آبخوان با آب¬های نفوذی از بارش¬های فصلی باعث تغییرات گسترده¬ای در هیدروشیمی آب¬های زیرزمینی می¬گردد. در کل بررسی تغییرات میزان یون¬های عمده آب در دو دوره نمونه برداری مشخص می¬کند که هیدروژئوشیمی عمل کننده بر روی کیفیت آب زیرزمینی دشت کمیجان، تحت تأثیر تغذیه فصلی حاصل از بارش می¬باشد. لذا شاخص¬های آماری هر یک از آنها در طول سال آبی نمونه¬برداری شده، نوساناتی را نشان می¬دهد. جهت شناخت کلی تغییرات زمانی تشکیل دهنده¬های شیمیایی آب¬های زیرزمینی دشت کمیجان نمایه¬های آماری غلظت¬های یون¬های عمده، pH ، هدایت الکتریکی، کل مواد جامد محلول و مقادیر حداقل، حداکثر، میانگین، انحراف معیار (St. Dev) ، ضریب تغییرات (Dev. Coeff) واریانس و… نمونه¬های آب در هر دوره محاسبه گردید (جدول 3-10و 3-11) بر اساس آمار موجود از انتهای دوره خشک تا انتهای دوره مرطوب میزان غلظت یون¬ها صعودی می باشد. با توجه به پارامترهای آماری، اجزای شیمیایی نمونه آب¬های کمیجان در دو دوره نمونه برداری مشخص می¬گردد. در این دوره آماری کمترین pH در ماه آبان برای چاه دوراهی عبدالرحیم به مقدار11/6 و بیشترینpH در ماه آبان برای چاه چزان به مقدار54/8 می-باشد. متوسطpH آب¬های زیرزمینی منطقه برای آبان ماه 46/7 و برای خرداد ماه 52/7 می¬باشد انحراف معیار نمونه¬ها به ترتیب 54/0درصد برای ماه آبان و برای خرداد ماه 56/0 درصد می¬باشد.

پارامتر EC T.D.S PH Ca Mg Na K HCO3 CO3 Cl SO4
تعداد نمونه ها 39 39 39 39 39 39 39 39 39 39 39
میانگین حسابی 1414.3 755.46 7.52 82.96 43.62 135.7 2.77 330.8 0.23 137.6 220.16
انحراف معیار 1364.8 736.56 0.56 65.27 34.39 149.8 0.98 245.6 1.44 185.7 277.92
ضریب تغییرات (درصد) 96.5 97.5 7.45 78.68 78.84 110.4 35.38 74.24 626.1 134.9 126.24
حداکثر 7100 3550 8.41 357.8 142.3 632.7 5.07 1222 9 752.6 1681
حداقل 448 229 6.25 25 15.24 18.86 1.95 144.6 0 23.79 36.96
مد 448 320 8.01 76 20.04 46 1.95 214.7 0 25.56 87.84
میانه 804 420 7.61 57.6 27.6 80.5 2.34 217.8 0 53.25 134.88
دامنه تغییرات 6652 3321 2.16 332.8 127.1 613.9 3.12 1077 9 728.8 1644
چولگی 2.56 2.29 -0.62 2.43 1.64 2.27 1.09 2.03 6.24 2.27 4.12
واریانس 2E+06 542526 0.32 4260.3 1183 22431 0.96 60320 2.08 34466 77237
جدول 3-10- پارامترهای آماری تجزیه شیمیایی ماه آبی خرداد 90

پارامتر EC T.D.S PH Ca Mg Na K HCO3 CO3 Cl SO4
تعداد نمونه ها 39 39 39 39 39 39 39 39 39 39 39
میانگین حسابی 1277.9 687.51 7.46 76.88 43 121.2 2.75 303.1 0.31 118.8 212.87
انحراف معیار 1171.6 666.86 0.54 68.41 33.67 133.7 1.03 203.3 1.92 161.4 295.12
ضریب تغییرات (درصد) 91.69 97 7.24 88.98 78.3 110.3 37.45 67.09 619.4 135.9 138.64
حداکثر 6470 3625 8.54 402.8 159.7 713 6.24 910.7 12 740.5 1889.8
حداقل 435 230 6.11 25.6 15.96 23 1.95 128.7 0 26.63 46.56
مد مد ندارد 400 7.82 27 25.2 57.5 1.95 295.9 0 48.99 129.6
میانه 822 443 7.64 50.8 27.96 81.65 2.34 231.8 0 51.12 129.6
دامنه تغییرات 6035 3395 2.43 377.2 143.8 690 4.29 782 12 713.9 1843.2
چولگی 2.85 2.9 -0.71 3.26 2.08 3.03 1.81 1.71 6.24 2.79 5.08
واریانس 1E+06 444698 0.3 4680.4 1134 17883 1.06 41347 3.69 26037 87098
جدول 3-11- پارمتر های آماری تجزیه شیمیایی ماه آبی آبان 89

3-6- بحث
3-6-1- بررسی خصوصیات کیفی آب زیرزمینی
با تفسیر نقشه¬ها و نمودارهای مربوطه که دربالا به آنها اشاره گردید، می¬توان تاثیر سازندهای زمین شناسی موجود، که آب در تماس با آنها قرار داشته است مشخص نمود (پیش نویس استانداردها، 1373).
3-6-1-1- قابلیت مصرف آبهای زیرزمینی منطقه مورد مطالعه
3-6-1-1-1- طبقه بندی آب از نظر شرب
استانداردهای کیفی آب شرب در جوامع بشری، توسط سازمان¬های مختلف ارائه شده است. فراوانی یونی توسط نمودار نیمه لگاریتمی شولر نشان داده شده است (شکل3-7و3-8). به منظور طبقه¬بندی آب از نظر شرب از نمودار شولر استفاده می¬شود. بر اساس این نمودار، منابع آب بر حسب متغیرهای اصلی شیمیایی محلول در آن، در یکی از طبقات شش¬گانه قرار می¬گیرند. طبقات یک تا شش به ترتیب معرف آب خوب،